Khi con trẻ thành con... nợ
Gần đây rộ lên một số vụ trẻ em vì thiếu nợ mà tự tử, trộm cắp, thậm chí giết người cướp của, tham gia đường dây mua bán dâm… khiến nhiều người bàng hoàng. Để phải mắc nợ là lỗi của trẻ, nhưng khiến trẻ dấn bước đến những hành vi cùng quẫn như trên còn có phần trách nhiệm của cha mẹ.
![]() |
Tuổi nhỏ nợ không nhỏ
Q., học sinh lớp 3 bị bạn cùng lớp tẩy chay vì có thói quen mượn tiền bạn nhưng không bao giờ trả dù mỗi ngày Q. đều được mẹ cho 20.000 đồng. Còn Minh N., học sinh lớp 9, từ ngày gia nhập nhóm “Tứ cô nương” để đua đòi cho “bằng chị bằng em”, N. luôn bịa ra đủ lý do để mượn tiền từ anh chị họ trong gia đình đến các bạn trong và ngoài lớp. Khi nợ ngập đầu, biết không thể trả nổi, N. bỏ nhà đi bụi để lại cho gia đình những dòng nhắn gởi: “Con phải đi kiếm tiền để trả nợ cho mọi người, ba mẹ đừng tìm con, có đủ tiền con sẽ quay về. Ba mẹ tha lỗi cho con!”
Đó là hai trường hợp mới nhất trong những câu chuyện tôi tiếp nhận trong quá trình làm tư vấn tâm lý học đường. Có những chuyện nghe xong cứ thấy nặng lòng vì dường như người cần được tư vấn chính là các bậc phụ huynh chứ không phải trẻ!
Không lấy tiền là thước đo tình cảm
Khi trẻ có thói quen tiêu xài lớn, đua đòi, nghiện mua sắm, dùng đồ hiệu, hoặc tiêm nhiễm một thói hư tật xấu như nghiện game, cá độ, bài bạc... chúng không chỉ rước nợ vào thân mà còn tha hoá nhân cách như nói dối để lừa bạn bè, gia đình, lấy cắp tiền hay làm những chuyện phi pháp khác.
Quản lý việc chi tiêu của con cái, dạy trẻ có ý thức trách nhiệm đối với việc chi tiêu là cách tốt nhất để cha mẹ dạy con thái độ tôn trọng giá trị đồng tiền. Cần dạy cho con từ rất sớm những bài học về tiết kiệm, dành dụm tiền bạc, biết “nuôi heo” lập quỹ dự phòng… trước khi cho trẻ tiền chi tiêu, có như vậy trẻ mới biết trân trọng công sức lao động của cha mẹ, biết hoạch định chi tiêu hợp lý và hạn chế được các thói quen xấu như đua đòi, tiêu xài hoang phí… Khi biết làm chủ đồng tiền, trẻ sẽ biết làm chủ bản thân và làm chủ cuộc sống sau này của mình.
Những lối ứng xử giáo dục sai lầm của người lớn chỉ làm gia tăng thói ham tiền ở trẻ như “dụ” trẻ học bằng tiền, quy điểm thưởng bằng tiền, “thuê” trẻ học, cưng chiều thái quá bằng cách đáp ứng mọi yêu sách tiêu xài của trẻ… Bởi khi trẻ đã quen thói xài lớn, cha mẹ không đáp ứng nổi thì trẻ phải tìm kiếm sự bù đắp bằng con đường “mượn nợ”.
Càng thương con, càng phải giúp trẻ cảm nhận đúng về tình yêu thương mà cha mẹ dành cho chúng. Tuyệt đối không lấy tiền bạc làm thước đo tình cảm: không phải cho con nhiều tiền, đáp ứng đủ mọi yêu cầu để con không thua sút bạn bè có nghĩa là yêu con.
Chính cách sống, cách chi tiêu và tiết kiệm của cha mẹ sẽ là những bài học sâu sắc mà đứa trẻ sẽ quan sát, học hỏi và trải nghiệm trong cuộc sống hàng ngày.
|
Số tiền thiếu lớn hơn thì mẹ sẽ trả giúp Dương Kiều Phương, lớp 9A4, trường THCS Dương Thị Cẩm Vân, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau Em thỉnh thoảng cũng hay mượn nợ bạn bè, nhưng chỉ khoảng 20.000 – 30.000 đồng mà thôi. Khi thiếu nợ, em tự trích tiền ăn hôm sau ra trả cho bạn. Nếu số tiền thiếu lớn hơn thì mẹ sẽ trả giúp. Em vẫn thường được cha mẹ nhắc nhở chi tiêu tiết kiệm, cái nào cần mới chi, đừng lãng phí vào những việc vô ích. Khi có nhu cầu tiêu một số tiền lớn thì em sẽ nói với mẹ. Em cũng có để dành một khoản tiền riêng để tự giải quyết khi cần thiết.
Chỉ xài tiền khi cần thiết Nguyễn Văn Tiên, lớp 12A7, trường THPT Trần Hưng Đạo, Q. Gò Vấp, TP.HCM Đôi lúc em cần tiền đột xuất mà không kịp xin tiền bố mẹ thì đành vay tạm bạn bè, chẳng hạn như đi thăm bạn bị bệnh hoặc đang đi chơi mà thiếu tiền, nhưng không quá 200.000 đồng. Sau đó, em xin tiền bố mẹ để trả cho bạn. Bố mẹ thường dạy em phải tiết kiệm, không tiêu xài hoang phí, chỉ xài tiền những khi cần thiết. Bố mẹ em làm ra được đồng tiền không phải dễ dàng, phải thức khuya dậy sớm rất cực khổ. Vì vậy, em luôn có ý thức phải tiêu xài đúng đắn. Khi có nhu cầu tiêu xài một số tiền lớn, tuỳ thuộc vào mục đích mà em sẽ có các hướng giải quyết khác nhau. Chẳng hạn, nếu số tiền đó để dùng cho việc học hay các hoạt động ngoại khoá của nhà trường và khu phố thì em sẽ xin bố mẹ, còn nhu cầu riêng thì có thể xin anh chị hay mượn tiền bạn rồi trả dần. Thỉnh thoảng, em cũng đi làm thêm để có thêm tiền trang trải nhu cầu cá nhân.
Lần vay mượn duy nhất là cho việc học Hoàng Thị Loan, sinh viên năm nhất, đại học Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM Nếu không có việc đột xuất thì không bao giờ em mượn nợ của ai. Bố mẹ em không dạy em cách chi tiêu tiết kiệm vì thời gian em ở với bố mẹ không nhiều. Nhưng ông nội lại là người dạy em, chủ yếu là em nhìn và học theo ông. Chẳng hạn, ông không bao giờ mua những thứ không phù hợp với mình, cũng không chi tiêu cho những món đồ mà ông sẽ không dùng đến. Ông luôn tận dụng tối đa những thứ đồ cũ còn dùng được thay vì mua mới. Đặc biệt, không bao giờ ông mang theo nhiều tiền bên mình. Thật phí phạm và dại dột nếu dùng tiền mượn nợ để mua sắm, chạy theo mốt này mốt nọ hay cá độ, bài bạc… Từ nhỏ đến giờ, duy nhất một lần em mượn nợ để chi cho một khoản vượt quá khả năng của mình (của cả gia đình em thì đúng hơn). Số tiền em vay mượn là 10 triệu để mua laptop và máy ảnh, hai thứ rất cần thiết cho ngành học báo chí của em. Khi vay, em có giao hẹn sau khi ra trường, có công ăn việc làm ổn định sẽ trả lại (không quá 24 tháng từ khi em tốt nghiệp). Sau khi vay số tiền đó, em lập tức lên kế hoạch tiết kiệm để trả nợ. Ngoài tiền ăn hàng tháng mẹ cho, em đi làm thêm nhiều hơn như viết báo, nhận quét dọn ký túc xá, phụ việc nhà… Em cũng hạn chế đến mức thấp nhất việc chi tiêu cho các đồ dùng cá nhân hay những cuộc vui chơi vô nghĩa... |
sinh viên năm nhất, khoa học xã hội, công ăn việc làm, hạn chế đến mức, mua bán dâm, bạn cùng lớp, không bao giờ, nợ ngập đầu, tâm lý học, chứ không phải, quỹ dự phòng, thói quen xấu, nếu không có, ký túc xá, con trẻ
'Nóng' về quyền và trách nhiệmNgày 5.5, lần đầu tiên CĐ Công thương VN tổ chức thí điểm đối thoại giữa người sử dụng LĐ và CNLĐ tại Cty TNHH một thành viên diesel Sông Công (Thái Nguyên).
Hiến kế chấn hưng giáo dụcMặc dù bị hoãn tới hoãn lui từ tháng 3, song không khí hội thảo “Sách và chấn hưng giáo dục” vẫn “nóng” lên từng ngày, bằng chứng là ngày càng nhiều tham luận của các học giả ngoài nước gửi về cho hội thảo.
Hà Nội đề nghị Bộ GTVT xóa trạm thu phí đi Nội BàiSở GTVT Hà Nội vừa đề nghị Bộ GTVT ấn định thời gian kết thúc thu phí đường Bắc Thăng Long-Nội Bài vì đây là đường đối ngoại huyết mạch, thường ùn ứ vào giờ cao điểm.
'Văn hóa giao thông Việt Nam không theo luật lệ nào'“Văn hóa giao thông của ta hiện nay là lựa nhau đi chứ không theo luật lệ, và chủ yếu là tiện, họ đi theo cách tiện nhất cho mình, không quan tâm đến người khác thế nào”, TS.
Giá thuốc lại tăng caoĐiệp khúc thuốc nội - ngoại tăng giá đều theo từng tháng là thực tế của thị trường dược phẩm Việt Nam.
Xoá cảnh xếp hàng qua đêm xin học: Tiến hành bằng bốc thămChuẩn bị cho đợt tuyển sinh các lớp đầu cấp năm học mới, Phó Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Nguyễn Thị Bích Ngọc đã yêu cầu ngành GDĐT tuyệt đối không để phụ huynh xếp hàng qua đêm.
Cụ ông 85 tuổi được Giáo sư Mỹ mổ thay khớp gốiChủ tịch Hội phẫu thuật thay khớp Mỹ đồng thời là Viện sĩ hàn lâm phẫu viên chỉnh hình - Giáo sư Miguel E.
Sẵn sàng hy sinh bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốcKỷ niệm 57 năm ngày thành lập Quân chủng Hải quân nhân dân Việt Nam (7/5/1955 – 7/5/2012), phóng viên VOV đã phỏng vấn Phó Đô đốc Trần Thanh Huyền- Chính ủy Quân chủng Hải quân.
Bị ép uống rượu, một người đâm 3 người
Ứng dụng công nghệ hiện đại nhất trong mổ cột sống
Rà soát chế độ, chính sách đối với vận động viên quốc gia
Trung Quốc kết án tử hình nữ doanh nhân gây quỹ đen
Tập đoàn Viettel phải thoái vốn tại 5 công ty cổ phần
Hoàng Anh Gia Lai: Trở lại thời vàng son!
Hai người Iran bị tử hình vì 'bán tin' cho Israel và Mỹ
Những vụ nổ chết thảm thương: Mìn ở đâu ra?
Clip 'Gentleman' hài hước phiên bản Việt
Nắng nóng đầu mùa, dân Thủ đô đổ xô ra… bể bơi
Ai được hưởng lợi từ gói cứu trợ 30 nghìn tỷ
Nam giới nghiện xem phim sex nặng hơn nữ giới










