Đang thực hiện
 
Chủ Nhật, 08/07/2012, 17:36 GMT+7

'Lói' ngọng đâu có xấu

Có người một phút trước còn nhăn mặt khó chịu vì đồng nghiệp của mình nói ngọng, thì ngay câu sau chính họ cũng nói ngọng mà không hề biết mình đang ngọng…

Và đây là chuyện ở kí túc xá lưu học sinh: Đang giờ nghỉ trưa, một sinh viên Việt Nam kêu toáng lên: "Dậy hết đi! "Thằng lào" (Thằng nào) lấy trộm quần bò của tao rồi...". Bỗng nhiên, toàn bộ lưu học sinh Lào chạy ra và tỏ vẻ hết sức bực bội: "Cậu sao lại ăn nói hồ đồ vậy? Sinh viên Lào chúng tôi đâu đến nỗi thế?"...

Dường như ở bất kì đâu, bất kì môi trường nào, lứa tuổi nào cũng có thể bắt gặp những người nói ngọng.

Thậm chí nhiều người lớn nói ngọng còn bày tỏ thái độ khó chịu, bực bội khi bị nhắc: Nói đúng thì cũng nói được, nhưng nói thế quen rồi. Ôi dào nói ngọng nhưng viết không ngọng thì có làm sao…

'Lói' ngọng đâu có xấu

Biển chỉ dẫn bị... ngọng

Vậy có nên coi nói ngọng là bình thường, là không xấu hay không?

Theo PGS TS Ngôn ngữ học Phạm Văn Tình (Phó Tổng biên tập tạp chí Từ điển học & Bách khoa thư): Nói ngọng, nếu nói là xấu thì hơi quá. Ngọng là phát âm không đúng so với chuẩn ngữ âm thông thường.

Về nguyên nhân, đa số là do người nói chưa quen (trẻ học nói hay người học ngoại ngữ chẳng hạn), nhưng cũng có thể ai đó mắc cố tật ở bộ máy cấu âm.

Ngọng là một lỗi ngữ âm (khác với lỗi từ vựng, lỗi ngữ pháp). Lỗi ngôn ngữ là chuyện bình thường, nhất là với những ai lần đầu học nói. Đã mắc lỗi thì phải sửa và chuyện này cũng quá ư bình thường. Nhưng nếu lỗi đó đã bị yêu cầu sửa, nhắc nhở nhiều lần thì rõ ràng đó là một thói quen xấu. Chỉ những người biết mà không sửa thì mới là xấu.

Có thể nói, với trẻ em, nói ngọng diễn ra thường xuyên (thường giảm dần khi lớn lên). Người ta đã quen với lỗi đó và nhiều khi chính sự "ngọng líu ngọng lô" của trẻ lại đem lại sự thú vị cho người lớn (vì đó là ngọng vô thức). "Trẻ lên ba cả nhà học nói". Người lớn nhại lại lỗi nói của trẻ và đồng thời uốn nắn ngay cách phát âm sai đó.

'Lói' ngọng đâu có xấu

PGS TS Ngôn ngữ học Phạm Văn Tình

Tuy nhiên với nhiều trẻ thì lỗi đó thành cố tật khi lớn lên vẫn nói ngọng dễ gây phản cảm, thậm chí khó chịu cho người nghe. Thật khó chấp nhận khi ai đó, nhất là người có trình độ và cương vị hẳn hoi, mà lại nói ngọng (tới mức khó chấp nhận) khi làm diễn giả hay lên truyền hình, trước bàn dân thiên hạ.

Hiện nay một hiện tượng bất bình thường hay có thể coi là lỗi nói ngọng lớn nhất thường mắc phải là ngọng “l thành n” và “n thành l”. Cách nói này hoàn toàn chệch chuẩn ngôn ngữ nằm ngoài hệ thống ngôn ngữ và không phải là tiếng địa phương của bất kì vùng miền nào. Hầu như ở các tỉnh ở miền Bắc nước ta đều có người mắc lỗi này.

Còn nhiều lỗi khác nếu quy vào là ngọng thì chưa chắc đã đúng. Bởi vì khi ta so sánh giữa các vùng miền với nhau bằng cách nói tiếng địa phương mà ta nói rằng nói như họ là nói ngọng thì không hăn, vì đó là đặc trưng phát âm, ngôn ngữ của từng vùng miền.

Việt Nam có nhiều vùng phương ngữ với nhiều khác biệt trong đó có sự khác biệt về ngữ âm. Nhưng hiện nay, nếu ta coi tiếng Hà Nội - tiếng Thủ đô - là tiếng chuẩn để buộc tất cả các vùng miền phải nói theo thì không nên (Hiện tại, cũng chưa có nước nào có quy định lấy tiếng Thủ đô làm tiếng chuẩn để toàn dân phải theo).

Tuy nhiên, công bằng mà nói, do điều kiện về cơ cấu cư dân, về điều kiện xã hội, kinh tế, giao lưu rộng rãi... mà tiếng Hà Nội hội tụ được nhiều ưu thế do với tiếng của các vùng phương ngữ khác. Người Hà Nội nói đủ 6 thanh điệu (chỉ không phân biệt 3 âm quạt lười /r/, /tr/, /s/), từ ngữ, cách nói, lối nói, âm thanh rõ ràng, dễ nghe. Vì vậy, đa số mọi người chấp nhận một "luật bất thành văn" là coi tiếng Hà Nội là hay, là chuẩn nhất. Âu cũng là chuyện thường tình...

Nhưng cũng không phải vì thế mà coi tiếng Hà Nội là nhất nhất phải theo. Một cộng đồng ngôn ngữ phải có nhiều cách nói, không có gì buồn hơn là trong cộng đồng ngôn ngữ như tiếng Việt mà cả triệu người nói giống nhau như một. Nó sẽ làm mất đi sự phong phú, cái hay của ngôn ngữ. Vì thế mà tính đa dạng của ngôn ngữ cần được tôn trọng. Chuyện "ai cũng nói giống như ai" trong một cộng đồng cư dân phức tạp là hoàn toàn không có trên thực tế.

Nguyên nhân của việc nói ngọng ngày càng gia tăng trong tiếng Việt hiện nay là do ảnh hưởng và thái độ của chính cộng đồng đó. Ví dụ: Trong gia đình, bố mẹ ông bà, anh chị nói ngọng thì đứa trẻ sinh ra chắc chắn sẽ nói ngọng vì nó sống, giao tiếp và chịu ảnh hưởng của cách phát âm đó trong gia đình mình.

Khi ra xã hội, đi học chẳng hạn, đứa trẻ có điều kiện trau dồi tốt hơn. Lúc đó, chính nhà trường (mà cụ thể là thầy cô giáo) phải coi việc uốn nắn cách phát âm là nội dung cơ bản của giáo dục ngôn ngữ.

Dĩ nhiên, khi trẻ lớn lên, việc bắt nó sửa hoặc thay đổi lối phát âm rất là khó vì nó đã hình thành như một thói quen ăn sâu vào tiềm thức. Phải làm cho trẻ tự nhận ra lỗi này và có thái độ hợp tác trong việc sửa sai. Chỉ khi nào người ta hiểu rằng, nói ngọng như là một lỗi cần phải phạt, một lỗi "đáng xấu hổ" thì người ta mới ý thức được điều mình cần làm, từ đó mà tự điều chỉnh hành vi sao cho đúng.

Thái độ của cộng đồng lúc này cũng rất quan trọng. Nó trở thành áp lực, buộc "đương sự" phải thay đổi cho phù hợp. Tránh tình trạng "cả làng nói ngọng chứ mình em đâu". Ai cũng ngọng thì còn gì để nói nữa? "Hòa cả làng" mà...”

Huyền Thu (ghi)

Theo Bee

Tin mới nhất
Nới điều kiện cho vay gói 30.000 tỷ đồng để mua nhà
1 giờ trước
Thủ tướng cho phép mở rộng thêm đối tượng cho vay gói 30.000 tỷ đồng. Theo đó, ngoài việc mở rộng đối tượng, gói hỗ trợ nhà ở cũng kéo dài thời gian cho vay hộ gia đình, cá nhân lên 15 năm.
Thông tin chấn động ít biết về trùm xã hội đen Minh 'sâm'
1 giờ trước
Trong một chuyến hàng, Minh “Sâm” đã bị lực lượng công an Lạng Sơn vây bắt. Không chịu bỏ hàng lại để chạy trốn, Minh “Sâm” đã rút súng tấn công lại lực lượng công an và phòng thuế khiến...
Liberia thất bại ngăn ngừa virus Ebola lây lan
1 giờ trước
Cơ quan chức năng Liberia ngày 22/8 thông báo, tại tỉnh Sinoe, thành lũy duy nhất chưa bị “thần chết” Ebola ghé thăm, cuối cùng đã có 2 người tử vong vì dịch bệnh này, nâng số ca tử vong tại Liberia...
Liên Hợp Quốc họp kín về vấn đề Ukraine
2 giờ trước
Trong lúc này, tình hình nhân đạo tại khu vực miền Đông Ukraine đang xuống cấp nghiêm trọng do tình trạng xung đột kéo dài.
Mỹ cấm nhân viên ngoại giao tham gia trò dội nước đá
2 giờ trước
Trào lưu dội nước đá lên đầu, nhằm mục đich gây quỹ nghiên cứu bệnh ALS (xơ cứng teo cơ một bên), lan rộng trên toàn thế giới.
Hai vật dụng đút túi quần tiền tỷ của bầu Hiển
2 giờ trước
Có người nhận xét vui ông Hiển mang cả ngôi nhà ở trong túi quần. Tuy vậy, ông bầu của Hà Nội T&T chưa bao giờ là người khoe khoang.
Nghĩa vụ quân sự: Nhà nghèo chen chân, nhà giàu... né?
2 giờ trước
Phường Đồng Phú (Đồng Hới, Quảng Bình) có 5 chỉ tiêu nghĩa vụ quân sự nhưng đến 8 người viết đơn tình nguyện, nên phường phải ưu tiên gia đình nghèo để duyệt nhập ngũ.
Mỹ coi phiến quân IS nguy hiểm hơn cả Al-Qaeda
2 giờ trước
Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel lên tiếng cảnh báo về mối đe dọa từ tổ chức Nhà nước Hồi giáo Iraq (IS) đối với các lợi ích của Mỹ, Reuters hôm nay đưa tin.
Xe viện trợ của Nga quay lại khu vực biên giới
3 giờ trước
Một phần đoàn xe tải chở hàng viện trợ của Nga hôm nay bắt đầu trở lại khu vực biên giới giữa hai nước, một ngày sau khi tiến vào lãnh thổ Ukraine mà không có sự đồng ý của Kiev, khiến phương...
7 siêu mẫu làm khuynh đảo mạng xã hội
3 giờ trước
Kendall Jenner, Miranda Kerr, Cara Delevingne... là những ngôi sao vô cùng nổi tiếng trên mạng xã hội.
Đầu trần, dắt súng colt dạo phố gặp ngay 141
3 giờ trước
Kiểm tra 1 đối tượng ngồi trên xe máy không đội mũ bảo hiểm, lực lượng 141 phát hiện 1 khẩu súng colt.
Thế giới tuần qua: Máu vẫn đổ ở miền Đông Ukraine
3 giờ trước
Malaysia tổ chức quốc tang khi đón 20 thi thể nạn nhân trong vụ máy bay MH17 bị bắn hạ ở Ukraine; Xung đột dải Gaza vẫn tiếp diễn, tình hình căng thẳng tại Ukraine vẫn tiếp tục leo thang …là những sự...
Thời tiết
Hà nội
  • Hà Nội
  • TP. Hồ Chí Minh
  • Đà Nẵng
  • Nha Trang
  • Hải Phòng
  • Cần Thơ
Hôm nay
26oC-34oC
Ngày mai
27oC-34oC
Ngày kia
27oC-32oC
Tôi rất yêu vợ nhưng vẫn muốn có cả chị đồng nghiệp
Có hôm cô ấy nhờ tôi tới nhà sửa bóng đèn, nhân lúc tôi không để ý cô ấy ôm lấy tôi và đề nghị được sex cùng tôi.
Tôi đã sống khác để trả thù chồng ngoại tình
Sau cái ngày bắt quả tang chồng và cô bồ sexy trong nhà nghỉ, tôi đã tự hứa với mình tôi sẽ sống thật khác.
Về 'thành phố ma' xem người chết 'nuôi' người sống
Với quan niệm “sống cái nhà, thác cái mồ”, những người dân ở làng An Bằng, xã Vinh An, huyện Phú Vang (Thừa Thiên Huế) đã đua nhau xây dựng lăng mồ với...
Bé Kiều Tâm Anh chùa Bồ Đề đang được chăm sóc đặc biệt
Bé Kiều Tâm Anh- cháu bé chùa Bồ Đề mắc bệnh hiểm nghèo hiện đang được chăm sóc với chế độc đặc biệt.
Kẻ đâm chết người giữa phố Hà Nội đã gọi điện hẹn nạn nhân
Kẻ đâm chết nam thanh niên trước cửa số nhà 22 phố Trần Duy Hưng, Hà Nội chiều qua (21/8) đã gọi điện cho nạn nhân đến địa điểm trên rồi gây án.
Minh 'Sâm' - Phương 'Ninh Hột': Truyền kỳ chất chơi của giang hồ
Tính cho tới thời điểm bị bắt, Phương “Ninh Hột” và Minh “Sâm” đều có thể gọi là những đại gia thứ thiệt.
Ảnh đẹp
Ảnh ấn tượng: 'Bóng ma' loang loáng ở bể bơi Australia
Hình ảnh kình ngư Missy Franklin người Mỹ tạo ra ở bể bơi của giải vô địch diễn ra ở Queensland, Australia giống như một 'bóng ma mờ ảo'.
Về đầu trang