Đang thực hiện
 
Chủ Nhật, 08/07/2012, 17:36 GMT+7

'Lói' ngọng đâu có xấu

Có người một phút trước còn nhăn mặt khó chịu vì đồng nghiệp của mình nói ngọng, thì ngay câu sau chính họ cũng nói ngọng mà không hề biết mình đang ngọng…

Và đây là chuyện ở kí túc xá lưu học sinh: Đang giờ nghỉ trưa, một sinh viên Việt Nam kêu toáng lên: "Dậy hết đi! "Thằng lào" (Thằng nào) lấy trộm quần bò của tao rồi...". Bỗng nhiên, toàn bộ lưu học sinh Lào chạy ra và tỏ vẻ hết sức bực bội: "Cậu sao lại ăn nói hồ đồ vậy? Sinh viên Lào chúng tôi đâu đến nỗi thế?"...

Dường như ở bất kì đâu, bất kì môi trường nào, lứa tuổi nào cũng có thể bắt gặp những người nói ngọng.

Thậm chí nhiều người lớn nói ngọng còn bày tỏ thái độ khó chịu, bực bội khi bị nhắc: Nói đúng thì cũng nói được, nhưng nói thế quen rồi. Ôi dào nói ngọng nhưng viết không ngọng thì có làm sao…

'Lói' ngọng đâu có xấu

Biển chỉ dẫn bị... ngọng

Vậy có nên coi nói ngọng là bình thường, là không xấu hay không?

Theo PGS TS Ngôn ngữ học Phạm Văn Tình (Phó Tổng biên tập tạp chí Từ điển học & Bách khoa thư): Nói ngọng, nếu nói là xấu thì hơi quá. Ngọng là phát âm không đúng so với chuẩn ngữ âm thông thường.

Về nguyên nhân, đa số là do người nói chưa quen (trẻ học nói hay người học ngoại ngữ chẳng hạn), nhưng cũng có thể ai đó mắc cố tật ở bộ máy cấu âm.

Ngọng là một lỗi ngữ âm (khác với lỗi từ vựng, lỗi ngữ pháp). Lỗi ngôn ngữ là chuyện bình thường, nhất là với những ai lần đầu học nói. Đã mắc lỗi thì phải sửa và chuyện này cũng quá ư bình thường. Nhưng nếu lỗi đó đã bị yêu cầu sửa, nhắc nhở nhiều lần thì rõ ràng đó là một thói quen xấu. Chỉ những người biết mà không sửa thì mới là xấu.

Có thể nói, với trẻ em, nói ngọng diễn ra thường xuyên (thường giảm dần khi lớn lên). Người ta đã quen với lỗi đó và nhiều khi chính sự "ngọng líu ngọng lô" của trẻ lại đem lại sự thú vị cho người lớn (vì đó là ngọng vô thức). "Trẻ lên ba cả nhà học nói". Người lớn nhại lại lỗi nói của trẻ và đồng thời uốn nắn ngay cách phát âm sai đó.

'Lói' ngọng đâu có xấu

PGS TS Ngôn ngữ học Phạm Văn Tình

Tuy nhiên với nhiều trẻ thì lỗi đó thành cố tật khi lớn lên vẫn nói ngọng dễ gây phản cảm, thậm chí khó chịu cho người nghe. Thật khó chấp nhận khi ai đó, nhất là người có trình độ và cương vị hẳn hoi, mà lại nói ngọng (tới mức khó chấp nhận) khi làm diễn giả hay lên truyền hình, trước bàn dân thiên hạ.

Hiện nay một hiện tượng bất bình thường hay có thể coi là lỗi nói ngọng lớn nhất thường mắc phải là ngọng “l thành n” và “n thành l”. Cách nói này hoàn toàn chệch chuẩn ngôn ngữ nằm ngoài hệ thống ngôn ngữ và không phải là tiếng địa phương của bất kì vùng miền nào. Hầu như ở các tỉnh ở miền Bắc nước ta đều có người mắc lỗi này.

Còn nhiều lỗi khác nếu quy vào là ngọng thì chưa chắc đã đúng. Bởi vì khi ta so sánh giữa các vùng miền với nhau bằng cách nói tiếng địa phương mà ta nói rằng nói như họ là nói ngọng thì không hăn, vì đó là đặc trưng phát âm, ngôn ngữ của từng vùng miền.

Việt Nam có nhiều vùng phương ngữ với nhiều khác biệt trong đó có sự khác biệt về ngữ âm. Nhưng hiện nay, nếu ta coi tiếng Hà Nội - tiếng Thủ đô - là tiếng chuẩn để buộc tất cả các vùng miền phải nói theo thì không nên (Hiện tại, cũng chưa có nước nào có quy định lấy tiếng Thủ đô làm tiếng chuẩn để toàn dân phải theo).

Tuy nhiên, công bằng mà nói, do điều kiện về cơ cấu cư dân, về điều kiện xã hội, kinh tế, giao lưu rộng rãi... mà tiếng Hà Nội hội tụ được nhiều ưu thế do với tiếng của các vùng phương ngữ khác. Người Hà Nội nói đủ 6 thanh điệu (chỉ không phân biệt 3 âm quạt lười /r/, /tr/, /s/), từ ngữ, cách nói, lối nói, âm thanh rõ ràng, dễ nghe. Vì vậy, đa số mọi người chấp nhận một "luật bất thành văn" là coi tiếng Hà Nội là hay, là chuẩn nhất. Âu cũng là chuyện thường tình...

Nhưng cũng không phải vì thế mà coi tiếng Hà Nội là nhất nhất phải theo. Một cộng đồng ngôn ngữ phải có nhiều cách nói, không có gì buồn hơn là trong cộng đồng ngôn ngữ như tiếng Việt mà cả triệu người nói giống nhau như một. Nó sẽ làm mất đi sự phong phú, cái hay của ngôn ngữ. Vì thế mà tính đa dạng của ngôn ngữ cần được tôn trọng. Chuyện "ai cũng nói giống như ai" trong một cộng đồng cư dân phức tạp là hoàn toàn không có trên thực tế.

Nguyên nhân của việc nói ngọng ngày càng gia tăng trong tiếng Việt hiện nay là do ảnh hưởng và thái độ của chính cộng đồng đó. Ví dụ: Trong gia đình, bố mẹ ông bà, anh chị nói ngọng thì đứa trẻ sinh ra chắc chắn sẽ nói ngọng vì nó sống, giao tiếp và chịu ảnh hưởng của cách phát âm đó trong gia đình mình.

Khi ra xã hội, đi học chẳng hạn, đứa trẻ có điều kiện trau dồi tốt hơn. Lúc đó, chính nhà trường (mà cụ thể là thầy cô giáo) phải coi việc uốn nắn cách phát âm là nội dung cơ bản của giáo dục ngôn ngữ.

Dĩ nhiên, khi trẻ lớn lên, việc bắt nó sửa hoặc thay đổi lối phát âm rất là khó vì nó đã hình thành như một thói quen ăn sâu vào tiềm thức. Phải làm cho trẻ tự nhận ra lỗi này và có thái độ hợp tác trong việc sửa sai. Chỉ khi nào người ta hiểu rằng, nói ngọng như là một lỗi cần phải phạt, một lỗi "đáng xấu hổ" thì người ta mới ý thức được điều mình cần làm, từ đó mà tự điều chỉnh hành vi sao cho đúng.

Thái độ của cộng đồng lúc này cũng rất quan trọng. Nó trở thành áp lực, buộc "đương sự" phải thay đổi cho phù hợp. Tránh tình trạng "cả làng nói ngọng chứ mình em đâu". Ai cũng ngọng thì còn gì để nói nữa? "Hòa cả làng" mà...”

Huyền Thu (ghi)

Theo Bee

Chủ đề nóng
Tin mới nhất
Anh chàng bán phở run khi được Hà Hồ 'quyến rũ'
2 giờ trước
“Thật không ngờ khi đi thi X Factor, tôi lại được Hồ Ngọc Hà nhiệt tình chào đón như vậy”, Khánh Bình chia sẻ.
Người hâm mộ ngậm ngùi tiễn đưa tác giả 'Trăm năm cô đơn'
2 giờ trước
Những ngày này, cả Colombia va Mexico đều ngập trong sắc vàng – màu hoa may mắn của cố nhà văn Garcia Marquez.
9X sống 'bầy đàn', cầm đầu nhóm cướp
2 giờ trước
Không chỉ rủ rê nhóm bạn xã hội thuê nhà sống “bầy đàn”, Huệ còn cầm đầu nhiều phi vụ cướp xe ôm, taxi để lấy tiền tiêu xài.
Mưa giông làm sập và tốc mái hơn 170 căn nhà
2 giờ trước
Vào khoảng 19 giờ ngày 22.4, cơn mưa giông kèm gió xoáy đi qua hai xã Hòa Bình và Hòa An (huyện Chợ Mới) làm sập và tốc mái 170 ngôi nhà.
'Yêu' trong bồn tắm nước nóng có phải là cách tránh thai an toàn?
2 giờ trước
Tôi là một người phụ nữ 26 tuổi, đã kết hôn được khoảng 6 tháng và vợ chồng tôi lại rất thích “quan hệ” trong bồn nước nóng.
Bênh khách 'tè bậy', nam thanh niên chém người dã man
2 giờ trước
Thấy anh Thắng có hành vi “bất nhã” với khách của mình, Sang liền cầm con dao, đuổi theo anh Thắng chém hai nhát vào lưng và sườn trái, gây thương tích nặng.
Lừa chạy việc để chiếm đoạt tài sản, 'cô Tấm' bị bắt giữ
2 giờ trước
Tự quảng cáo có nhiều quan hệ, có khả năng xin việc làm tại các cơ quan Nhà nước trên địa bàn Hà Tây cũ, “cô Tấm" đã lừa đảo hàng chục người nhẹ dạ.
Màu trắng tang thương phủ kín Hàn Quốc
2 giờ trước
Tính tới 11h hôm nay (giờ địa phương), tổng số người chết trong vụ tai nạn chìm phà đã tăng lên 150 người và số người mất tích hiện vẫn còn hơn 150 hành khách.
Bắt kẻ chuyên lừa tình, lấy xe phụ nữ
2 giờ trước
Chiều 23-4, tại huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long An,Công an thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang đã bắt khẩn cấp Lê Văn Dưỡng ( SN 1986, ngụ huyện Thạnh Hóa) để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt...
Loại quả mùa hè có thể làm giảm sự di căn của các bệnh ung thư
2 giờ trước
Không chỉ là một loại nước ép giải nhiệt, các nhà khoa học đã tìm thấy chất chống ung thư trong dứa.
Tổng thống Mỹ và 'Giấc mơ sushi' trên đất Nhật
2 giờ trước
Tổng thống Mỹ Barack Obama được cho là sẽ ăn tối ở một nhà hàng sushi nhỏ bé trong ngày đầu tiên đặt chân đến Nhật Bản (23-4).
Rò rỉ 'tin nóng' về Galaxy S5 phiên bản cao cấp
2 giờ trước
Mặc cho những phủ nhận từ phía Samsung, thông tin rò rỉ gần đây đang chứng minh khả năng hãng này đang phát triển một phiên bản cao cấp hơn của Galaxy S5 là hoàn toàn khả thi.
Anera Multimedia 300x250 - Column center News - Vị trí trên thời tiết
Thời tiết
Hà nội
  • Hà Nội
  • TP. Hồ Chí Minh
  • Đà Nẵng
  • Nha Trang
  • Hải Phòng
  • Cần Thơ
Hôm nay
24oC-29oC
Ngày mai
24oC-30oC
Ngày kia
Đang
cập nhật
Cuộc giải cứu nam thanh niên bị gia đình người yêu đánh gãy chân
Bức xúc trước hành vi độc ác người nhà ông Trung, hàng chục thanh niên trong khu vực xô ngã cổng xông vào giải cứu nam thanh niên.
Bị CSGT bắt, xuất trình thẻ công an dởm
Sau khi bị lực lượng CSGT yêu cầu dừng kiểm tra, đối tượng đã dùng thẻ công an giả để qua mặt nhưng không được nên đã giấu thẻ dởm vào tất chân và...
Sát thủ lớp 9 giết người cướp bông tai vàng đi chơi game
Nghiện game đến mụ mẫm và tiêm nhiễm thói bạo lực từ những trò chơi máu me, cậu bé vị thành niên đã sát hại một bé gái học lớp 5 chỉ để cướp đôi...
Án oan sai, TAND tỉnh Thái Bình vẫn chưa bồi thường 21 tỷ?
Có quyết định bồi thường hơn 8 tháng, tuy nhiên, đến nay nạn nhân trong vụ án oan sai vẫn chưa nhận được đồng bồi thường nào từ TAND tỉnh Thái Bình.
Sốt clip bé 3 tuổi hát 'Dấu mưa' cực ngọt tai
Bé gái có gương mặt xinh xắn, vừa ngồi vừa hát theo nhạc nền ca khúc Dấu mưa làm nhiều người thích thú, đặc biệt giọng hát của bé cũng rất êm tai.
Hà Nội: Sập lò gạch, 3 công nhân thương vong
Trong khi đang tiến hành tháo dỡ giàn dáo đỡ vòm lò gạch, công nhân đã bất cẩn khiến sập lò gạch thủ công, đè xuống các công nhân đang thi công khiến 1...