Đang thực hiện
 
Chủ Nhật, 08/07/2012, 17:36 GMT+7

'Lói' ngọng đâu có xấu

Có người một phút trước còn nhăn mặt khó chịu vì đồng nghiệp của mình nói ngọng, thì ngay câu sau chính họ cũng nói ngọng mà không hề biết mình đang ngọng…

Và đây là chuyện ở kí túc xá lưu học sinh: Đang giờ nghỉ trưa, một sinh viên Việt Nam kêu toáng lên: "Dậy hết đi! "Thằng lào" (Thằng nào) lấy trộm quần bò của tao rồi...". Bỗng nhiên, toàn bộ lưu học sinh Lào chạy ra và tỏ vẻ hết sức bực bội: "Cậu sao lại ăn nói hồ đồ vậy? Sinh viên Lào chúng tôi đâu đến nỗi thế?"...

Dường như ở bất kì đâu, bất kì môi trường nào, lứa tuổi nào cũng có thể bắt gặp những người nói ngọng.

Thậm chí nhiều người lớn nói ngọng còn bày tỏ thái độ khó chịu, bực bội khi bị nhắc: Nói đúng thì cũng nói được, nhưng nói thế quen rồi. Ôi dào nói ngọng nhưng viết không ngọng thì có làm sao…

'Lói' ngọng đâu có xấu

Biển chỉ dẫn bị... ngọng

Vậy có nên coi nói ngọng là bình thường, là không xấu hay không?

Theo PGS TS Ngôn ngữ học Phạm Văn Tình (Phó Tổng biên tập tạp chí Từ điển học & Bách khoa thư): Nói ngọng, nếu nói là xấu thì hơi quá. Ngọng là phát âm không đúng so với chuẩn ngữ âm thông thường.

Về nguyên nhân, đa số là do người nói chưa quen (trẻ học nói hay người học ngoại ngữ chẳng hạn), nhưng cũng có thể ai đó mắc cố tật ở bộ máy cấu âm.

Ngọng là một lỗi ngữ âm (khác với lỗi từ vựng, lỗi ngữ pháp). Lỗi ngôn ngữ là chuyện bình thường, nhất là với những ai lần đầu học nói. Đã mắc lỗi thì phải sửa và chuyện này cũng quá ư bình thường. Nhưng nếu lỗi đó đã bị yêu cầu sửa, nhắc nhở nhiều lần thì rõ ràng đó là một thói quen xấu. Chỉ những người biết mà không sửa thì mới là xấu.

Có thể nói, với trẻ em, nói ngọng diễn ra thường xuyên (thường giảm dần khi lớn lên). Người ta đã quen với lỗi đó và nhiều khi chính sự "ngọng líu ngọng lô" của trẻ lại đem lại sự thú vị cho người lớn (vì đó là ngọng vô thức). "Trẻ lên ba cả nhà học nói". Người lớn nhại lại lỗi nói của trẻ và đồng thời uốn nắn ngay cách phát âm sai đó.

'Lói' ngọng đâu có xấu

PGS TS Ngôn ngữ học Phạm Văn Tình

Tuy nhiên với nhiều trẻ thì lỗi đó thành cố tật khi lớn lên vẫn nói ngọng dễ gây phản cảm, thậm chí khó chịu cho người nghe. Thật khó chấp nhận khi ai đó, nhất là người có trình độ và cương vị hẳn hoi, mà lại nói ngọng (tới mức khó chấp nhận) khi làm diễn giả hay lên truyền hình, trước bàn dân thiên hạ.

Hiện nay một hiện tượng bất bình thường hay có thể coi là lỗi nói ngọng lớn nhất thường mắc phải là ngọng “l thành n” và “n thành l”. Cách nói này hoàn toàn chệch chuẩn ngôn ngữ nằm ngoài hệ thống ngôn ngữ và không phải là tiếng địa phương của bất kì vùng miền nào. Hầu như ở các tỉnh ở miền Bắc nước ta đều có người mắc lỗi này.

Còn nhiều lỗi khác nếu quy vào là ngọng thì chưa chắc đã đúng. Bởi vì khi ta so sánh giữa các vùng miền với nhau bằng cách nói tiếng địa phương mà ta nói rằng nói như họ là nói ngọng thì không hăn, vì đó là đặc trưng phát âm, ngôn ngữ của từng vùng miền.

Việt Nam có nhiều vùng phương ngữ với nhiều khác biệt trong đó có sự khác biệt về ngữ âm. Nhưng hiện nay, nếu ta coi tiếng Hà Nội - tiếng Thủ đô - là tiếng chuẩn để buộc tất cả các vùng miền phải nói theo thì không nên (Hiện tại, cũng chưa có nước nào có quy định lấy tiếng Thủ đô làm tiếng chuẩn để toàn dân phải theo).

Tuy nhiên, công bằng mà nói, do điều kiện về cơ cấu cư dân, về điều kiện xã hội, kinh tế, giao lưu rộng rãi... mà tiếng Hà Nội hội tụ được nhiều ưu thế do với tiếng của các vùng phương ngữ khác. Người Hà Nội nói đủ 6 thanh điệu (chỉ không phân biệt 3 âm quạt lười /r/, /tr/, /s/), từ ngữ, cách nói, lối nói, âm thanh rõ ràng, dễ nghe. Vì vậy, đa số mọi người chấp nhận một "luật bất thành văn" là coi tiếng Hà Nội là hay, là chuẩn nhất. Âu cũng là chuyện thường tình...

Nhưng cũng không phải vì thế mà coi tiếng Hà Nội là nhất nhất phải theo. Một cộng đồng ngôn ngữ phải có nhiều cách nói, không có gì buồn hơn là trong cộng đồng ngôn ngữ như tiếng Việt mà cả triệu người nói giống nhau như một. Nó sẽ làm mất đi sự phong phú, cái hay của ngôn ngữ. Vì thế mà tính đa dạng của ngôn ngữ cần được tôn trọng. Chuyện "ai cũng nói giống như ai" trong một cộng đồng cư dân phức tạp là hoàn toàn không có trên thực tế.

Nguyên nhân của việc nói ngọng ngày càng gia tăng trong tiếng Việt hiện nay là do ảnh hưởng và thái độ của chính cộng đồng đó. Ví dụ: Trong gia đình, bố mẹ ông bà, anh chị nói ngọng thì đứa trẻ sinh ra chắc chắn sẽ nói ngọng vì nó sống, giao tiếp và chịu ảnh hưởng của cách phát âm đó trong gia đình mình.

Khi ra xã hội, đi học chẳng hạn, đứa trẻ có điều kiện trau dồi tốt hơn. Lúc đó, chính nhà trường (mà cụ thể là thầy cô giáo) phải coi việc uốn nắn cách phát âm là nội dung cơ bản của giáo dục ngôn ngữ.

Dĩ nhiên, khi trẻ lớn lên, việc bắt nó sửa hoặc thay đổi lối phát âm rất là khó vì nó đã hình thành như một thói quen ăn sâu vào tiềm thức. Phải làm cho trẻ tự nhận ra lỗi này và có thái độ hợp tác trong việc sửa sai. Chỉ khi nào người ta hiểu rằng, nói ngọng như là một lỗi cần phải phạt, một lỗi "đáng xấu hổ" thì người ta mới ý thức được điều mình cần làm, từ đó mà tự điều chỉnh hành vi sao cho đúng.

Thái độ của cộng đồng lúc này cũng rất quan trọng. Nó trở thành áp lực, buộc "đương sự" phải thay đổi cho phù hợp. Tránh tình trạng "cả làng nói ngọng chứ mình em đâu". Ai cũng ngọng thì còn gì để nói nữa? "Hòa cả làng" mà...”

Huyền Thu (ghi)

Theo Bee

Tin mới nhất
Lãnh đạo sở bổ nhiệm hàng loạt cán bộ trước khi nghỉ hưu
2 phút trước
UBND TP HCM vừa ban hành kế hoạch kiểm trách nhiệm lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP HCM đối với các sai phạm trong việc bổ nhiệm cán bộ không đúng quy định.
Hé lộ điểm thi, điểm chuẩn trường ĐH top đầu
4 phút trước
GD&TĐ - Trường ĐH Ngoại thương, ĐH Bách khoa Hà Nội, Học viện Công nghệ bưu chính viễn thông, Học viện kỹ thuật quân sự đã hoàn tất công tác chấm thi.
Phát hiện pho tượng lạ trong quá trình tôn tạo di tích Đền Cả ở Hà Tĩnh
5 phút trước
Ngày 23/7, ông Đặng Quang Vinh, Trưởng phòng Văn hóa thông tin Thị xã Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) cho biết, trong quá trình dọn mặt bằng chuẩn bị cho việc phục dựng, tôn tạo di tích tại khu vực phế tích Đền...
Nữ sinh Việt xuất sắc nhất châu Á tại Olympic Vật lý quốc tế 2014
8 phút trước
GD&TĐ - Tại kì thi Olympic Vật lý Quốc tế năm 2014 (iPhO 2014), Đỗ Thị Bích Huệ - cô gái duy nhất của đội tuyển Việt Nam đã xuất sắc giành HCV, đồng thời đạt danh hiệu thí sinh nữ có thành tích...
Cô công chúa đáng yêu của Rodriguez
9 phút trước
Trên sân cỏ, James Rodriguez là người hùng, nhưng khi về nhà, cô công chúa nhỏ Salome mới thực sự là ngôi sao sáng, người đem tới niềm vui và tiếng cười cho cả gia đình.
Bản tin Hình sự 18H: Xả súng kinh hoàng tại tiệm cầm đồ
10 phút trước
Tin NÓNG ngày 23/7: Nã súng liên tiếp trong đêm, ba người dính hơn 70 viên đạn; Bẽ bàng vì lộ ảnh khỏa thân với em kết nghĩa của chồng; Xe biển xanh bị vây vì chém người sau khi va quệt; Bố nạn nhân...
'Chán yêu' vì nội tiết tố suy giảm
12 phút trước
Đang ở đỉnh cao sự nghiệp và viên mãn trong hạnh phúc gia đình, nhiều chị em bỗng dưng “chán chồng” rồi “lãnh cảm” với “chuyện ấy”.
Viêm não Nhật Bản trải rộng ở 21 xã, phường Hà Nội
13 phút trước
Đã có một người tử vong, số ca bệnh tăng so với cùng kỳ năm ngoái và xuất hiện ở 21 xã phường, đó là tình hình viêm não Nhật Bản tại Hà Nội.
Dự án độc đáo: Đưa cây ra ngoài vũ trụ
14 phút trước
Nghệ thuật gia người Nhật Azuma Makoto đã gây bất ngờ cho khá nhiều người khi đưa thành công cây cảnh ra ngoài vũ trụ.
Đi khám bệnh mới biết mình là phụ nữ
15 phút trước
Một người đàn ông 44 tuổi ở Trung Quốc bất ngờ phát hiện mình là phụ nữ sau khi đi khám bệnh đau dạ dày.
Honda PS độ phong cách siêu xe Gia Lai Team
16 phút trước
Chiếc scooter với dàn áo được độ lại, lấy ý tưởng từ dàn siêu xe của Gia Lai Team với tông chủ đạo đen và vàng đồng, cùng hình bản đồ in quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Bí quyết chọn đồ giúp bạn thanh lịch trong buổi tiệc công ty
17 phút trước
Từ trang phục, cách trang điểm đến kiểu tóc mà bạn chọn hay ngay cả những thứ dù là nhỏ nhặt nhất cũng cần toát lên được phong thái, tác phong chuẩn mực của một nhân viên chuyên nghiệp.
Thời tiết
Hà nội
  • Hà Nội
  • TP. Hồ Chí Minh
  • Đà Nẵng
  • Nha Trang
  • Hải Phòng
  • Cần Thơ
Hôm nay
26oC-35oC
Ngày mai
26oC-35oC
Ngày kia
27oC-36oC
Tiết lộ gây sốc về di chúc của nhà tiên tri Vanga
Sau khi nhà tiên tri Vanga qua đời, mọi tài sản của bà từ nhà ở, tiền... đều để lại cho nhà nước.
Lời khai ghê rợn của dâm phụ cùng bồ trẻ giết chồng
Trước khi quyết định thực hiện hành động dã man, hai kẻ rồ tình kéo nhau lên một phòng ngủ ở tầng 2 (ngay sát căn phòng mà hai cậu con trai của Doan đang...
Sát thủ Nguyễn Đức Nghĩa đã bị tử hình bằng tiêm thuốc độc
Chiều ngày 22/7, tại Trại giam Hà Nội, Hội đồng thi hành án (TAND Tối cao) đã thi hành án tử hình đối với phạm nhân Nguyễn Đức Nghĩa (SN 1984, trú tại...
Thang máy rơi trúng đầu, một công nhân tử vong
Vụ việc xảy ra vào khoảng 9h30 sáng nay (22/7) tại xưởng nhựa của Công ty TNHH chế tạo máy HongYuan (KCN Đồ Sơn, TP Hải Phòng).
Nguyễn Đức Nghĩa thi hành án tử hình
Sau hơn 4 năm gây án vụ án giết người tình, sát thủ Nguyễn Đức Nghĩa đã trả giá bằng bản án tử hình.
Bệnh hiếm gặp: Bé gái đáng thương mọc kín lông đen ở lưng
Do mắc phải căn bệnh về da hiếm gặp, cô bé Zhao Xinrui, ở Trung Quốc đã bị mọc lông đen kín khắp lưng rồi còn lan rộng cánh tay và khuôn mặt.
Ảnh đẹp
Vẻ đẹp thần tiên 'không tin nổi' của vườn hoa tử đằng trăm
Hoa Tử Đằng là một loài hoa có vẻ đẹp vô cùng lãng mạn và quyến rũ. Người dân Nhật Bản thường coi đây là loài hoa đại diện cho tình yêu vĩnh cửu.
Về đầu trang