Đang thực hiện
 
Dichvubay 728x90 Allpage
Chủ Nhật, 08/07/2012, 17:36 GMT+7

'Lói' ngọng đâu có xấu

Có người một phút trước còn nhăn mặt khó chịu vì đồng nghiệp của mình nói ngọng, thì ngay câu sau chính họ cũng nói ngọng mà không hề biết mình đang ngọng…

Và đây là chuyện ở kí túc xá lưu học sinh: Đang giờ nghỉ trưa, một sinh viên Việt Nam kêu toáng lên: "Dậy hết đi! "Thằng lào" (Thằng nào) lấy trộm quần bò của tao rồi...". Bỗng nhiên, toàn bộ lưu học sinh Lào chạy ra và tỏ vẻ hết sức bực bội: "Cậu sao lại ăn nói hồ đồ vậy? Sinh viên Lào chúng tôi đâu đến nỗi thế?"...

Dường như ở bất kì đâu, bất kì môi trường nào, lứa tuổi nào cũng có thể bắt gặp những người nói ngọng.

Thậm chí nhiều người lớn nói ngọng còn bày tỏ thái độ khó chịu, bực bội khi bị nhắc: Nói đúng thì cũng nói được, nhưng nói thế quen rồi. Ôi dào nói ngọng nhưng viết không ngọng thì có làm sao…

'Lói' ngọng đâu có xấu

Biển chỉ dẫn bị... ngọng

Vậy có nên coi nói ngọng là bình thường, là không xấu hay không?

Theo PGS TS Ngôn ngữ học Phạm Văn Tình (Phó Tổng biên tập tạp chí Từ điển học & Bách khoa thư): Nói ngọng, nếu nói là xấu thì hơi quá. Ngọng là phát âm không đúng so với chuẩn ngữ âm thông thường.

Về nguyên nhân, đa số là do người nói chưa quen (trẻ học nói hay người học ngoại ngữ chẳng hạn), nhưng cũng có thể ai đó mắc cố tật ở bộ máy cấu âm.

Ngọng là một lỗi ngữ âm (khác với lỗi từ vựng, lỗi ngữ pháp). Lỗi ngôn ngữ là chuyện bình thường, nhất là với những ai lần đầu học nói. Đã mắc lỗi thì phải sửa và chuyện này cũng quá ư bình thường. Nhưng nếu lỗi đó đã bị yêu cầu sửa, nhắc nhở nhiều lần thì rõ ràng đó là một thói quen xấu. Chỉ những người biết mà không sửa thì mới là xấu.

Có thể nói, với trẻ em, nói ngọng diễn ra thường xuyên (thường giảm dần khi lớn lên). Người ta đã quen với lỗi đó và nhiều khi chính sự "ngọng líu ngọng lô" của trẻ lại đem lại sự thú vị cho người lớn (vì đó là ngọng vô thức). "Trẻ lên ba cả nhà học nói". Người lớn nhại lại lỗi nói của trẻ và đồng thời uốn nắn ngay cách phát âm sai đó.

'Lói' ngọng đâu có xấu

PGS TS Ngôn ngữ học Phạm Văn Tình

Tuy nhiên với nhiều trẻ thì lỗi đó thành cố tật khi lớn lên vẫn nói ngọng dễ gây phản cảm, thậm chí khó chịu cho người nghe. Thật khó chấp nhận khi ai đó, nhất là người có trình độ và cương vị hẳn hoi, mà lại nói ngọng (tới mức khó chấp nhận) khi làm diễn giả hay lên truyền hình, trước bàn dân thiên hạ.

Hiện nay một hiện tượng bất bình thường hay có thể coi là lỗi nói ngọng lớn nhất thường mắc phải là ngọng “l thành n” và “n thành l”. Cách nói này hoàn toàn chệch chuẩn ngôn ngữ nằm ngoài hệ thống ngôn ngữ và không phải là tiếng địa phương của bất kì vùng miền nào. Hầu như ở các tỉnh ở miền Bắc nước ta đều có người mắc lỗi này.

Còn nhiều lỗi khác nếu quy vào là ngọng thì chưa chắc đã đúng. Bởi vì khi ta so sánh giữa các vùng miền với nhau bằng cách nói tiếng địa phương mà ta nói rằng nói như họ là nói ngọng thì không hăn, vì đó là đặc trưng phát âm, ngôn ngữ của từng vùng miền.

Việt Nam có nhiều vùng phương ngữ với nhiều khác biệt trong đó có sự khác biệt về ngữ âm. Nhưng hiện nay, nếu ta coi tiếng Hà Nội - tiếng Thủ đô - là tiếng chuẩn để buộc tất cả các vùng miền phải nói theo thì không nên (Hiện tại, cũng chưa có nước nào có quy định lấy tiếng Thủ đô làm tiếng chuẩn để toàn dân phải theo).

Tuy nhiên, công bằng mà nói, do điều kiện về cơ cấu cư dân, về điều kiện xã hội, kinh tế, giao lưu rộng rãi... mà tiếng Hà Nội hội tụ được nhiều ưu thế do với tiếng của các vùng phương ngữ khác. Người Hà Nội nói đủ 6 thanh điệu (chỉ không phân biệt 3 âm quạt lười /r/, /tr/, /s/), từ ngữ, cách nói, lối nói, âm thanh rõ ràng, dễ nghe. Vì vậy, đa số mọi người chấp nhận một "luật bất thành văn" là coi tiếng Hà Nội là hay, là chuẩn nhất. Âu cũng là chuyện thường tình...

Nhưng cũng không phải vì thế mà coi tiếng Hà Nội là nhất nhất phải theo. Một cộng đồng ngôn ngữ phải có nhiều cách nói, không có gì buồn hơn là trong cộng đồng ngôn ngữ như tiếng Việt mà cả triệu người nói giống nhau như một. Nó sẽ làm mất đi sự phong phú, cái hay của ngôn ngữ. Vì thế mà tính đa dạng của ngôn ngữ cần được tôn trọng. Chuyện "ai cũng nói giống như ai" trong một cộng đồng cư dân phức tạp là hoàn toàn không có trên thực tế.

Nguyên nhân của việc nói ngọng ngày càng gia tăng trong tiếng Việt hiện nay là do ảnh hưởng và thái độ của chính cộng đồng đó. Ví dụ: Trong gia đình, bố mẹ ông bà, anh chị nói ngọng thì đứa trẻ sinh ra chắc chắn sẽ nói ngọng vì nó sống, giao tiếp và chịu ảnh hưởng của cách phát âm đó trong gia đình mình.

Khi ra xã hội, đi học chẳng hạn, đứa trẻ có điều kiện trau dồi tốt hơn. Lúc đó, chính nhà trường (mà cụ thể là thầy cô giáo) phải coi việc uốn nắn cách phát âm là nội dung cơ bản của giáo dục ngôn ngữ.

Dĩ nhiên, khi trẻ lớn lên, việc bắt nó sửa hoặc thay đổi lối phát âm rất là khó vì nó đã hình thành như một thói quen ăn sâu vào tiềm thức. Phải làm cho trẻ tự nhận ra lỗi này và có thái độ hợp tác trong việc sửa sai. Chỉ khi nào người ta hiểu rằng, nói ngọng như là một lỗi cần phải phạt, một lỗi "đáng xấu hổ" thì người ta mới ý thức được điều mình cần làm, từ đó mà tự điều chỉnh hành vi sao cho đúng.

Thái độ của cộng đồng lúc này cũng rất quan trọng. Nó trở thành áp lực, buộc "đương sự" phải thay đổi cho phù hợp. Tránh tình trạng "cả làng nói ngọng chứ mình em đâu". Ai cũng ngọng thì còn gì để nói nữa? "Hòa cả làng" mà...”

Huyền Thu (ghi)

Theo Bee

Tin mới nhất
Đón Tết trọn vẹn với đèn đá muối Himalaya
2 tuần trước
Tết cổ truyền luôn gợi ta nhớ đến những điều vui vẻ, khiến ai ai cũng háo hức chờ mong. Tết là thời gian cả gia đình được quây quần sum họp, là lúc anh em bè bạn hội ngộ hàn huyên, rót cho nhau...
Lộ diện nguyên dạng người máy T-800 của 'Kẻ Hủy Diệt 5'
3 tuần trước
Terminator: Genisys (Kẻ hủy diệt: Thời đại Genisys) có nhiều điều thay đổi so với các phiên bản trước, kể cả người máy T-800.
Exciter độ tem cho fan Real Madrid
3 tuần trước
Lấy cảm hứng từ logo câu lạc bộ bóng đá Hoàng gia Tây Ban Nha, những người thợ ở Sài Gòn đã tạo nên chiếc Exciter độc đáo dành cho fan câu lạc bộ này.
'Ma tốc độ' duy nhất trên thế giới tại Việt Nam
3 tuần trước
Chiếc chopper được một người chơi xe tại Sài Gòn đặt làm riêng tại Mỹ theo phong cách Ma tốc độ", với hình dạng bộ xương người.
Các hãng ô tô rục rịch giảm giá xe đón Tết
3 tuần trước
Tung chương trình khuyến mại, giảm giá xe thời điểm trước tết Nguyên đán hơn một tháng là cách một số hãng ô tô thực hiện nhằm tăng sức mua.
Xe điện Trung Quốc giá tương đương 160 triệu đồng
3 tuần trước
Lichi A01 EV là ô tô điện 2 chỗ ngồi. Dù mức giá chỉ 7.540 USD tại Trung Quốc nhưng xe được trang bị nhiều vật liệu cao cấp.
Thị trường ô tô Việt tăng trưởng mạnh trong năm 2014
3 tuần trước
Kết thúc năm 2014, doanh số bán hàng của thành viên Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam đạt 157.
7 điều đơn giản nên làm khi lái xe dưới trời mưa
3 tuần trước
Những bất cập do kết cấu hạ tầng giao thông của nước ta hiện nay khiến “cánh lái xe” cần phải đặc biệt cẩn trọng và chuẩn bị tốt khi lưu thông trong điều kiện trời mưa.
Hyundai Santa Fe 2015 - crossover 7 chỗ cho gia đình
3 tuần trước
Trong cùng tầm giá nhưng kích thước rộng rãi với 7 chỗ ngồi bên cạnh nội, ngoại thất hiện đại, Hyundai Santa Fe 2015 là một thách thức lớn với Mazda CX-5 và Honda CR-V 2015.
Bentley dự định sản xuất thêm SUV cỡ nhỏ
3 tuần trước
Bên cạnh mẫu SUV cỡ lớn dự kiến ra mắt trong năm nay, hãng xe siêu sang Anh Quốc vừa tiết lộ khả năng sản xuất một chiếc SUV cỡ nhỏ dựa trên nguyên mẫu chiếc SUV cỡ lớn này.
9 mẫu xe kinh điển của điện ảnh và truyền hình thế giới
3 tuần trước
Nếu lịch sử điện ảnh thế giới đã ghi nhận nhiều tác phẩm kinh điển thì giới say mê động cơ cũng chọn ra được những mẫu xe nổi tiếng để sử dụng trong các chương trình truyền hình.
'Ông vua' off-road Land Rover Defender có thêm bản đặc biệt
3 tuần trước
3 phiên bản đặc biệt của mẫu xe Defender được sản xuất với số lượng tổng cộng 1.080 chiếc
Ngỡ ngàng trước những tác phẩm nghệ thuật từ băng tuyết
Cùng chiêm ngưỡng những tác phẩm có 1-0-2 này nhé!
Ảnh: Người Hà Nội co ro trong giá lạnh
Gió mùa đông bắc tràn về với cường độ mạnh khiến nền nhiệt độ giảm từ 8 – 10 độ C, nhiều người Hà Nội co ro trong giá lạnh.
Dichvubay Vị trí 1 - All Column Center
Dichvubay 160x600 160x600 Allpage
Về đầu trang