Đang thực hiện
 
Chủ Nhật, 08/07/2012, 17:36 GMT+7

'Lói' ngọng đâu có xấu

Có người một phút trước còn nhăn mặt khó chịu vì đồng nghiệp của mình nói ngọng, thì ngay câu sau chính họ cũng nói ngọng mà không hề biết mình đang ngọng…

Và đây là chuyện ở kí túc xá lưu học sinh: Đang giờ nghỉ trưa, một sinh viên Việt Nam kêu toáng lên: "Dậy hết đi! "Thằng lào" (Thằng nào) lấy trộm quần bò của tao rồi...". Bỗng nhiên, toàn bộ lưu học sinh Lào chạy ra và tỏ vẻ hết sức bực bội: "Cậu sao lại ăn nói hồ đồ vậy? Sinh viên Lào chúng tôi đâu đến nỗi thế?"...

Dường như ở bất kì đâu, bất kì môi trường nào, lứa tuổi nào cũng có thể bắt gặp những người nói ngọng.

Thậm chí nhiều người lớn nói ngọng còn bày tỏ thái độ khó chịu, bực bội khi bị nhắc: Nói đúng thì cũng nói được, nhưng nói thế quen rồi. Ôi dào nói ngọng nhưng viết không ngọng thì có làm sao…

'Lói' ngọng đâu có xấu

Biển chỉ dẫn bị... ngọng

Vậy có nên coi nói ngọng là bình thường, là không xấu hay không?

Theo PGS TS Ngôn ngữ học Phạm Văn Tình (Phó Tổng biên tập tạp chí Từ điển học & Bách khoa thư): Nói ngọng, nếu nói là xấu thì hơi quá. Ngọng là phát âm không đúng so với chuẩn ngữ âm thông thường.

Về nguyên nhân, đa số là do người nói chưa quen (trẻ học nói hay người học ngoại ngữ chẳng hạn), nhưng cũng có thể ai đó mắc cố tật ở bộ máy cấu âm.

Ngọng là một lỗi ngữ âm (khác với lỗi từ vựng, lỗi ngữ pháp). Lỗi ngôn ngữ là chuyện bình thường, nhất là với những ai lần đầu học nói. Đã mắc lỗi thì phải sửa và chuyện này cũng quá ư bình thường. Nhưng nếu lỗi đó đã bị yêu cầu sửa, nhắc nhở nhiều lần thì rõ ràng đó là một thói quen xấu. Chỉ những người biết mà không sửa thì mới là xấu.

Có thể nói, với trẻ em, nói ngọng diễn ra thường xuyên (thường giảm dần khi lớn lên). Người ta đã quen với lỗi đó và nhiều khi chính sự "ngọng líu ngọng lô" của trẻ lại đem lại sự thú vị cho người lớn (vì đó là ngọng vô thức). "Trẻ lên ba cả nhà học nói". Người lớn nhại lại lỗi nói của trẻ và đồng thời uốn nắn ngay cách phát âm sai đó.

'Lói' ngọng đâu có xấu

PGS TS Ngôn ngữ học Phạm Văn Tình

Tuy nhiên với nhiều trẻ thì lỗi đó thành cố tật khi lớn lên vẫn nói ngọng dễ gây phản cảm, thậm chí khó chịu cho người nghe. Thật khó chấp nhận khi ai đó, nhất là người có trình độ và cương vị hẳn hoi, mà lại nói ngọng (tới mức khó chấp nhận) khi làm diễn giả hay lên truyền hình, trước bàn dân thiên hạ.

Hiện nay một hiện tượng bất bình thường hay có thể coi là lỗi nói ngọng lớn nhất thường mắc phải là ngọng “l thành n” và “n thành l”. Cách nói này hoàn toàn chệch chuẩn ngôn ngữ nằm ngoài hệ thống ngôn ngữ và không phải là tiếng địa phương của bất kì vùng miền nào. Hầu như ở các tỉnh ở miền Bắc nước ta đều có người mắc lỗi này.

Còn nhiều lỗi khác nếu quy vào là ngọng thì chưa chắc đã đúng. Bởi vì khi ta so sánh giữa các vùng miền với nhau bằng cách nói tiếng địa phương mà ta nói rằng nói như họ là nói ngọng thì không hăn, vì đó là đặc trưng phát âm, ngôn ngữ của từng vùng miền.

Việt Nam có nhiều vùng phương ngữ với nhiều khác biệt trong đó có sự khác biệt về ngữ âm. Nhưng hiện nay, nếu ta coi tiếng Hà Nội - tiếng Thủ đô - là tiếng chuẩn để buộc tất cả các vùng miền phải nói theo thì không nên (Hiện tại, cũng chưa có nước nào có quy định lấy tiếng Thủ đô làm tiếng chuẩn để toàn dân phải theo).

Tuy nhiên, công bằng mà nói, do điều kiện về cơ cấu cư dân, về điều kiện xã hội, kinh tế, giao lưu rộng rãi... mà tiếng Hà Nội hội tụ được nhiều ưu thế do với tiếng của các vùng phương ngữ khác. Người Hà Nội nói đủ 6 thanh điệu (chỉ không phân biệt 3 âm quạt lười /r/, /tr/, /s/), từ ngữ, cách nói, lối nói, âm thanh rõ ràng, dễ nghe. Vì vậy, đa số mọi người chấp nhận một "luật bất thành văn" là coi tiếng Hà Nội là hay, là chuẩn nhất. Âu cũng là chuyện thường tình...

Nhưng cũng không phải vì thế mà coi tiếng Hà Nội là nhất nhất phải theo. Một cộng đồng ngôn ngữ phải có nhiều cách nói, không có gì buồn hơn là trong cộng đồng ngôn ngữ như tiếng Việt mà cả triệu người nói giống nhau như một. Nó sẽ làm mất đi sự phong phú, cái hay của ngôn ngữ. Vì thế mà tính đa dạng của ngôn ngữ cần được tôn trọng. Chuyện "ai cũng nói giống như ai" trong một cộng đồng cư dân phức tạp là hoàn toàn không có trên thực tế.

Nguyên nhân của việc nói ngọng ngày càng gia tăng trong tiếng Việt hiện nay là do ảnh hưởng và thái độ của chính cộng đồng đó. Ví dụ: Trong gia đình, bố mẹ ông bà, anh chị nói ngọng thì đứa trẻ sinh ra chắc chắn sẽ nói ngọng vì nó sống, giao tiếp và chịu ảnh hưởng của cách phát âm đó trong gia đình mình.

Khi ra xã hội, đi học chẳng hạn, đứa trẻ có điều kiện trau dồi tốt hơn. Lúc đó, chính nhà trường (mà cụ thể là thầy cô giáo) phải coi việc uốn nắn cách phát âm là nội dung cơ bản của giáo dục ngôn ngữ.

Dĩ nhiên, khi trẻ lớn lên, việc bắt nó sửa hoặc thay đổi lối phát âm rất là khó vì nó đã hình thành như một thói quen ăn sâu vào tiềm thức. Phải làm cho trẻ tự nhận ra lỗi này và có thái độ hợp tác trong việc sửa sai. Chỉ khi nào người ta hiểu rằng, nói ngọng như là một lỗi cần phải phạt, một lỗi "đáng xấu hổ" thì người ta mới ý thức được điều mình cần làm, từ đó mà tự điều chỉnh hành vi sao cho đúng.

Thái độ của cộng đồng lúc này cũng rất quan trọng. Nó trở thành áp lực, buộc "đương sự" phải thay đổi cho phù hợp. Tránh tình trạng "cả làng nói ngọng chứ mình em đâu". Ai cũng ngọng thì còn gì để nói nữa? "Hòa cả làng" mà...”

Huyền Thu (ghi)

Theo Bee

Tin mới nhất
Sán ăn rỗng phổi vì món cua suối nướng
Vài giây trước
Sau khi ăn cua suối nướng trên than hoa, anh Nguyễn Văn D. trú tại Đống Đa, Hà Nội đã bị ho ra máu.
Arsenal chuẩn bị đón tân binh trị giá 20 triệu euro
2 phút trước
Công cuộc mua sắm tại sân Emirates chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi Arsenal chuẩn bị giới thiệu thêm một bản hợp đồng mới trị giá 20 triệu euro với tài năng trẻ Juan Quintero.
Thí sinh X Factor hôn bạn trai trong clip đồng tính gây xôn xao
2 phút trước
Sau nghi án yêu một thí sinh nam trong cuộc thi, Đinh Huy X Factor đã mạnh dạn thực hiện một MV với chủ đề liên quan đến tình yêu đồng giới.
HLV Mourinho đảm bảo tương lai cho 'bom xịt' Torres
2 phút trước
Đang trở thành tâm điểm của những chỉ trích từ các CĐV Chelsea nhưng tiền đạo Fernando Torres vẫn được HLV Jose Mourinho đứng ra che chở.
'Điều tra' Chu Vĩnh Khang: Một quyết định 'đầy mạo hiểm'
4 phút trước
Theo giới phân tích, quyết định “điều tra” Chu Vĩnh Khang là một quyết định “đầy mạo hiểm”, nhằm thúc đẩy cải cách và loại bỏ những thế lực cản đường.
Real dùng 15 triệu euro hỏi mua thần đồng 15 tuổi
5 phút trước
Đội chủ sân Santiago Bernabeu vừa gây bất ngờ khi tuyên bố sẵn sàng bỏ ra tới 15 triệu euro hòng giành quyền sở hữu tài năng trẻ mới 15 tuổi, Martin Odegaard.
Tình báo CIA theo dõi cả quốc hội Mỹ
5 phút trước
Cục tình báo trung ương Mỹ (CIA) ngày 31/7 lên tiếng thừa nhận và xin lỗi vì đã theo dõi trái phép các máy tính của điều tra viên thuộc Ủy ban Tình báo tại Thượng viện Mỹ.
Tinh thần Bộ trưởng Thăng lan tỏa đến toàn Bộ GTVT
8 phút trước
(Tin tức thời sự) - Cục hàng không thì thẳng tay xử lý chậm, hủy chuyến; Thứ trưởng giao thông thì thẳng tay xử lý xe “hổ vồ” nguyên nhân làm đường xuống cấp.
Người phụ nữ gieo mình từ lầu 4 với cánh tay đầy máu
8 phút trước
Với một bên cánh tay đầm đìa máu, người phụ nữ leo lên tầng 4 của chung cư rồi gieo mình xuống đất.
Hà Nội cân nhắc năng lực Vinaconex sau khi bị khởi tố
8 phút trước
UBND TP Hà Nội vừa có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ, trong đó nêu rõ sau khi cơ quan điều tra khởi tố vụ án liên quan đến sự cố vỡ đường ống nước giai đoạn 1, thì việc để Tổng Công ty...
Những cái ngược đời của đại học Việt Nam
11 phút trước
Hôm qua, tại TP Hồ Chí Minh, Nhóm Đối thoại Giáo dục của GS Ngô Bảo Châu đã tổ chức hội thảo chuyên đề Cải cách giáo dục đại học.
Chuyện chưa kể về 10 thiếu nữ hi sinh ở 'Đồng Lộc thứ 2'
11 phút trước
Lam Hạ, một Đồng Lộc thứ 2 của Việt Nam với 10 cô gái anh hùng đã ngã xuống giữa bão lửa bom đạn.
Thời tiết
Hà nội
  • Hà Nội
  • TP. Hồ Chí Minh
  • Đà Nẵng
  • Nha Trang
  • Hải Phòng
  • Cần Thơ
Hôm nay
27oC-35oC
Ngày mai
27oC-34oC
Ngày kia
27oC-34oC
Ở Washington D.C. có một cuộc gặp đã diễn ra như thế
Trong quan hệ Việt - Mỹ, thời điểm tháng 7 được đánh dấu bởi những sự kiện quan trọng: 15/7/1995 hai nước thiết lập quan hệ bình thường hóa; 25/7/2013, hai...
Nhảy từ lầu 4 cao ốc xuống đất, một phụ nữ thiệt mạng
Người phụ nữ với cánh tay chảy máu trèo lên tầng 4 của cao ốc rồi nhảy xuống đất tự tử chết tại chỗ.
Nguyên Phó Giám đốc CA Hải Phòng bị kỷ luật cảnh cáo về Đảng
Ông Nguyễn Bình Kiên, nguyên Phó Giám đốc Công an thành phố Hải Phòng đã vi phạm quy trình, quy định của Ngành và Luật Bưu chính viễn thông.
Khai trừ Đảng đối với Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh
Chiều 31/7, Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đã họp báo công bố Quyết định số 3030-QĐ/NS-TPHCM ngày 30/7/2014 của Ban Thường vụ Thành ủy về...
Bắt nhóm giang hồ giả danh cảnh sát hình sự cướp tài sản
Nạn nhân Vinh mượn tiền nhưng không chịu trả nên bị chủ nợ thuê nhóm giang hồ giả danh cảnh sát hình sự cướp nhiều tài sản.
Kết luận 7 trường hợp thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý
Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã xem xét kết quả giải quyết tố cáo và kết luận đối với 7 trường hợp cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý.
Ảnh đẹp
Thiếu nữ Đà Nẵng tung ảnh gợi cảm trước dạ tiệc bể bơi
Trước sự kiện dạ tiệc bên bể bơi, các cô gái ở Đà Nẵng đã tung những hình ảnh gợi cảm trong trang phục bikini. (Theo Zing)
Về đầu trang