Đang thực hiện
 
Thứ tư, 29/01/2014, 23:59 GMT+7

Những phong tục đẹp khai xuân đầu năm

Viết thơ đầu năm, mừng nhau thêm một tuổi, đi lễ chùa, trồng cây là những phong tục khai xuân... có ý nghĩa cao đẹp đối với người Việt Nam, đem lại sự thiêng liêng và làm giàu đời sống tinh thần.

Khai xuân – khai bút

Ngày xưa chưa có nghệ thuật nhiếp ảnh cũng như các phương tiện lưu giữ hình ảnh, cầm bút chính là cách để mỗi người giữ lại cảm xúc thời gian đón năm mới.

Khai xuân có nghĩa là khai sinh cho mùa xuân mới bằng ngôn ngữ thể hiện qua ngòi bút. Người khai xuân đại diện cho làng xã, công sở, trường học... phải là người có uy tín và thạo văn chương. Khai xuân bằng việc viết ra những câu thơ, câu văn, câu đối chứa đựng giá trị tổng kết của một năm cũng như cảm xúc về các giá trị đó và tiên đoán cho năm mới. Phong tục này hiện nay không còn nhiều vì sự mai một của văn chương.

Khai bút là cấp độ nhỏ hơn của khai xuân. Khai bút thể hiện cảm xúc của mình với mùa xuân, với năm mới một cách trịnh trọng tùy theo sở thích của mỗi người. Ngày xưa, các cụ thường khai bút vào lúc giao thừa, sau công việc cúng lễ trời đất. Đa số bài viết khai bút là thơ, bởi những câu thơ mới khơi gợi được nhiều cảm xúc và vì thế thơ thường đắt hàng vào dịp giao thừa.

Đối với người xưa, việc khai bút được trân trọng lắm. Sáng mồng 1 Tết, con cháu đến nhà để nghe ông đọc thơ Tết với tình cảm ngưỡng mộ. Ngoài việc làm thơ chúc Tết con cháu, các cụ còn viết thơ về cảm xúc mùa xuân rồi tụ họp ở nhà ngang bên đình làng bình thơ, và những bài thơ cứ thế lan tỏa.

Mừng tuổi ở miền Bắc và lì xì ở miền Nam

Mừng tuổi có ba ý nghĩa lớn, trước hết thể hiện mình là người lớn thương yêu trẻ em. Muốn thể hiện là người lớn thì phải có tiền để cho người bé, tức là người lớn mừng tuổi cho em bé. Khi em bé lớn rồi tự kiếm được tiền thì sẵn sàng từ chối tiền mừng tuổi.

Những phong tục đẹp khai xuân đầu năm

Ảnh: Hoàng Hà

Ý nghĩa thứ hai là chúc mừng nhau thêm một tuổi mới, cách mừng tuổi này tạo nên sự kết nối tâm giao giữa những người thân trong nhà, trong làng xã và trong xã hội.

Ý nghĩa thứ ba là mừng thọ, con cháu đến mừng thọ ông bà, nếu ông bà khá giả thì mới lì xì cho con cháu, nếu ông bà nghèo thì mừng tuổi bằng lời chúc, con cháu lúc này ai có tiền thì kính biếu ông bà. Như vậy việc mừng tuổi ông bà có hai giá trị rất rõ đó là giá trị tinh thần và vật chất, trong đó giá trị tinh thần mới là quan trọng.

Đối với miền Nam chỉ có phong tục lì xì, chỉ còn rất ít gia đình giữ được phong tục mừng tuổi. Ngày nay ở miền Bắc, phong tục mừng tuổi vẫn còn nhưng cũng bị biến tướng đi nhiều.

Đi lễ ngày Tết

Ba địa điểm đình, chùa, quán là nơi người miền Bắc chọn để đến lễ ngày Tết, trong đó lễ đình thường dành cho cánh đàn ông, các bé trai, vì đây được xem là việc của làng nước. Trong những năm qua, nhiều ngôi đình đã bị hư hỏng, xuống cấp vì thế việc lễ đình không còn toàn diện như xưa kia.

Lễ quán dành cho phụ nữ và bé gái. Quán thường thờ những nhân vật có công với làng và có những sự tích thiêng liêng.

Riêng lễ chùa chỉ dành cho những người theo Phật giáo và mộ đạo Phật.

Phong tục đi lễ đình, chùa, quán là đời sống tâm linh ngày Tết có từ lâu đời ở nước ta. Ngày nay, chùa khá phát triển vì thế người ta đa phần chỉ còn nghĩ tới đi lễ chùa. Nhất là ở miền Nam, đa phần chưa có đình mà chỉ có chùa, vì thế việc đi lễ đình có khi còn khá xa lạ.

Khai cày - trồng cây

Với người nông dân, khai cày là công việc vô cùng quan trọng. Đường cày đầu xuân thể hiện sức lao động của con người chinh phục đồng ruộng. Chinh phục đồng ruộng là sức sáng tạo của cư dân nông nghiệp Việt Nam - những người làm nên nền văn minh lúa nước. Phong tục khai cày từ lâu đã không còn vì việc cày bằng trâu đã được thay bằng cày máy từ khi công nghiệp phát triển.

Về sau xuất hiện việc khai xuân trồng cây. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người khởi động phong trào này. Những năm gần đây, phong tục trồng cây ngày xuân càng được phát triển rộng khắp.

Theo Giáo sư, tiến sĩ Vũ Gia Hiền
Vnexpress

Tin mới nhất
Cách chăm sóc da, chống lão hóa theo độ tuổi
1 phút trước
Khi ở độ tuổi 20, bước chăm sóc da ngừa lão hóa là bổ sung độ ẩm bằng cách uống nhiều nước, dùng kem dưỡng ẩm.
Mỹ ném bom Baghdad, Taliban đánh bom gần sứ quán Mỹ ở Kabul
2 phút trước
Sáng nay, một vụ đánh bom đã xảy ra ngay gần cổng chính của Đại sứ quán Mỹ tại Afghanistan khiến 16 người bị thương.
Trộm điện thoại Vertu tiền tỉ, bị công an bắt khi đang bán
2 phút trước
Trước khi đột nhập trộm tài sản của một phó tổng giám đốc, “siêu trộm” đóng giả người đánh giày cả một tháng trời để điều nghiên.
Nữ vận động viên sexy chạy đua với Nissan GT-R
4 phút trước
Trong một chương trình do Top Gear tổ chức tại Úc, nữ vận động viên nổi tiếng Michelle Jenneke đã nhận lời thách đấu của biên tập viên Jeremy Clarkson.
Hợp nhất hai công ty chứng khoán tên tuổi
4 phút trước
Công ty cổ phần chứng khoán Quốc tế Việt Nam (VIS) và Công ty cổ phần chứng khoán Đại Dương (OSC) đã chính thức về chung một nhà.
Những nguyên tắc khi yêu của nam giới phái đẹp nên nhớ
4 phút trước
Trong tình yêu, nam giới cũng có những suy nghĩ và nguyên tắc riêng của họ. Vì vậy, Mensxp đã liệt kê những nguyên tắc dưới đây mà phái đẹp nên biết để có thể duy trì mối quan hệ tốt đẹp.
Cựu bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng: Từ doanh nghiệp lại về doanh nghiệp
5 phút trước
Cựu bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, ông Hồ Nghĩa Dũng, đã lựa chọn công việc cố vấn cho một doanh nghiệp sau nhiệm kỳ chính khách của mình.
Những kỷ lục khó tin trong thế giới động vật
5 phút trước
Kỷ lục về động vật ồn ào nhất thế giới thuộc về cá voi xanh, trong khi “cua ăn cắp” là động vật không xương sống trên cạn lớn nhất thế giới, nọc sứa hộp mạnh nhất thế giới, có thể...
Đuổi bắt trộm, 2 dân phòng mất lái tông vào trụ điện
5 phút trước
Quyết không để tên trộm tẩu thoát, hai dân phòng dũng cảm phóng xe đuổi theo nhưng không may gặp nạn khiến cả hai trọng thương.
Tranh thủ ngừng bắn, Ukraine cấp tốc sửa chữa, phục hồi vũ khí
5 phút trước
Trong những ngày cuối cùng của lệnh ngừng bắn, quân đội Ukraine đã tranh thủ sửa chữa, phục hồi một loạt xe tăng, xe bọc thép và máy bay chiến đấu.
Kẻ cứa cổ nữ công nhân nhận án chung thân
6 phút trước
Thấy cô gái đang tán tỉnh nghe điện thoại của người con trai khác gọi đến, Nam một tay túm vai, tay còn lại cứa vào cổ nạn nhân.
Doanh nghiệp ở VN lên tiếng vụ nhập dầu bẩn Đài Loan
6 phút trước
Đại diện công ty liên tục khẳng định họ chưa bao giờ nhập khẩu 2 loại sản phẩm như đã nêu trong công văn của Cục An toàn thực phẩm.
Toàn cảnh vụ vây bắt kẻ khống chế con tin ở Hà Nội
Toàn cảnh hiện trường vây bắt kẻ bắt cóc con tin trong nhà 401, khu tập thể E6, Thanh Xuân, Hà Nội trước khi đối tượng đầu hàng cơ quan chức năng.
Trà Ngọc Hằng 'thiêu đốt' ánh nhìn với nội y ren
Vòng eo nhỏ, vòng 3 căng tròn của người đẹp trong những bộ đồ nội y ren mỏng tang, vô cùng quyến rũ.
Về đầu trang