Đang thực hiện
 
Thứ tư, 29/01/2014, 23:59 GMT+7

Những phong tục đẹp khai xuân đầu năm

Viết thơ đầu năm, mừng nhau thêm một tuổi, đi lễ chùa, trồng cây là những phong tục khai xuân... có ý nghĩa cao đẹp đối với người Việt Nam, đem lại sự thiêng liêng và làm giàu đời sống tinh thần.

Khai xuân – khai bút

Ngày xưa chưa có nghệ thuật nhiếp ảnh cũng như các phương tiện lưu giữ hình ảnh, cầm bút chính là cách để mỗi người giữ lại cảm xúc thời gian đón năm mới.

Khai xuân có nghĩa là khai sinh cho mùa xuân mới bằng ngôn ngữ thể hiện qua ngòi bút. Người khai xuân đại diện cho làng xã, công sở, trường học... phải là người có uy tín và thạo văn chương. Khai xuân bằng việc viết ra những câu thơ, câu văn, câu đối chứa đựng giá trị tổng kết của một năm cũng như cảm xúc về các giá trị đó và tiên đoán cho năm mới. Phong tục này hiện nay không còn nhiều vì sự mai một của văn chương.

Khai bút là cấp độ nhỏ hơn của khai xuân. Khai bút thể hiện cảm xúc của mình với mùa xuân, với năm mới một cách trịnh trọng tùy theo sở thích của mỗi người. Ngày xưa, các cụ thường khai bút vào lúc giao thừa, sau công việc cúng lễ trời đất. Đa số bài viết khai bút là thơ, bởi những câu thơ mới khơi gợi được nhiều cảm xúc và vì thế thơ thường đắt hàng vào dịp giao thừa.

Đối với người xưa, việc khai bút được trân trọng lắm. Sáng mồng 1 Tết, con cháu đến nhà để nghe ông đọc thơ Tết với tình cảm ngưỡng mộ. Ngoài việc làm thơ chúc Tết con cháu, các cụ còn viết thơ về cảm xúc mùa xuân rồi tụ họp ở nhà ngang bên đình làng bình thơ, và những bài thơ cứ thế lan tỏa.

Mừng tuổi ở miền Bắc và lì xì ở miền Nam

Mừng tuổi có ba ý nghĩa lớn, trước hết thể hiện mình là người lớn thương yêu trẻ em. Muốn thể hiện là người lớn thì phải có tiền để cho người bé, tức là người lớn mừng tuổi cho em bé. Khi em bé lớn rồi tự kiếm được tiền thì sẵn sàng từ chối tiền mừng tuổi.

Những phong tục đẹp khai xuân đầu năm

Ảnh: Hoàng Hà

Ý nghĩa thứ hai là chúc mừng nhau thêm một tuổi mới, cách mừng tuổi này tạo nên sự kết nối tâm giao giữa những người thân trong nhà, trong làng xã và trong xã hội.

Ý nghĩa thứ ba là mừng thọ, con cháu đến mừng thọ ông bà, nếu ông bà khá giả thì mới lì xì cho con cháu, nếu ông bà nghèo thì mừng tuổi bằng lời chúc, con cháu lúc này ai có tiền thì kính biếu ông bà. Như vậy việc mừng tuổi ông bà có hai giá trị rất rõ đó là giá trị tinh thần và vật chất, trong đó giá trị tinh thần mới là quan trọng.

Đối với miền Nam chỉ có phong tục lì xì, chỉ còn rất ít gia đình giữ được phong tục mừng tuổi. Ngày nay ở miền Bắc, phong tục mừng tuổi vẫn còn nhưng cũng bị biến tướng đi nhiều.

Đi lễ ngày Tết

Ba địa điểm đình, chùa, quán là nơi người miền Bắc chọn để đến lễ ngày Tết, trong đó lễ đình thường dành cho cánh đàn ông, các bé trai, vì đây được xem là việc của làng nước. Trong những năm qua, nhiều ngôi đình đã bị hư hỏng, xuống cấp vì thế việc lễ đình không còn toàn diện như xưa kia.

Lễ quán dành cho phụ nữ và bé gái. Quán thường thờ những nhân vật có công với làng và có những sự tích thiêng liêng.

Riêng lễ chùa chỉ dành cho những người theo Phật giáo và mộ đạo Phật.

Phong tục đi lễ đình, chùa, quán là đời sống tâm linh ngày Tết có từ lâu đời ở nước ta. Ngày nay, chùa khá phát triển vì thế người ta đa phần chỉ còn nghĩ tới đi lễ chùa. Nhất là ở miền Nam, đa phần chưa có đình mà chỉ có chùa, vì thế việc đi lễ đình có khi còn khá xa lạ.

Khai cày - trồng cây

Với người nông dân, khai cày là công việc vô cùng quan trọng. Đường cày đầu xuân thể hiện sức lao động của con người chinh phục đồng ruộng. Chinh phục đồng ruộng là sức sáng tạo của cư dân nông nghiệp Việt Nam - những người làm nên nền văn minh lúa nước. Phong tục khai cày từ lâu đã không còn vì việc cày bằng trâu đã được thay bằng cày máy từ khi công nghiệp phát triển.

Về sau xuất hiện việc khai xuân trồng cây. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người khởi động phong trào này. Những năm gần đây, phong tục trồng cây ngày xuân càng được phát triển rộng khắp.

Theo Giáo sư, tiến sĩ Vũ Gia Hiền
Vnexpress

Tin mới nhất
Công ty của bầu Đức bất ngờ thay hàng loạt nhân sự chủ chốt
Vài giây trước
Công ty Hoàng Anh Gia Lai của bầu Đức vừa có báo cáo lên Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán Tp.
Vì sao Mỹ không đặt mật danh cho chiến dịch không kích IS?
Vài giây trước
Quân đội Mỹ thường đặt tên các chiến dịch, nhưng vẫn chưa quyết định tên chính thức cho cuộc chiến chống Nhà nước Hồi giáo.
Ngỡ ngàng những biệt thự triệu đô, siêu đẹp ở Vườn Đào
3 phút trước
Hàng chục lô biệt thự siêu cao cấp ở khu Vườn Đào (Phú Thượng, Tây Hồ, Hà Nội) sẽ trở thành “vô giá” khi cầu Nhật Tân thông tuyến.
'Nếu không lên ầm ầm, tôi đi đầu xuống đất'
6 phút trước
Bạn bè xúi: “Nếu bà xã cấm vận thì cứ đi tìm mấy em trẻ đẹp mà giải quyết. Thử đi, nếu không lên ầm ầm thì tôi đi đầu xuống đất”.
Vụ giết người chặt xác: Những sự thật kinh hoàng...
7 phút trước
Gia đình Tuấn có mối quan hệ rất phức tạp. Tuấn từng bị phạt 7 năm tù về tội mua bán trái phép chất ma túy.
Lãi suất giảm, giao dịch chung cư tăng vọt
8 phút trước
Công ty TNHH CBRE Việt Nam vừa cho biết, trong quý III/2014, thị trường bất động sản TP. HCM có 3.
Giá vàng bật tăng cao
8 phút trước
Giá vàng thế giới tăng trở lại trong phiên thứ Tư, phục hồi từ mức thấp nhất trong chín tháng ở phiên trước đó (gần 1.
Nhũng nhiễu khi cấp sổ đỏ: Cứ đi làm sẽ thấy ngay!
9 phút trước
Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà khẳng định, việc có tiêu cực, nhũng nhiễu trong cấp sổ đỏ là điều không cần phải nghi ngờ và “nếu chỉ ra sẽ quá nhiều”…
Mỹ biện hộ việc không kích 'nhầm' khiến phụ nữ, trẻ em chết oan
9 phút trước
Lần đầu tiên Nhà Trắng thừa nhận: các tiêu chuẩn khắt khe mà Tổng thống Mỹ Barack Obama đặt ra sẽ không áp dụng với các chiến dịch quân sự chống quân khủng bố IS ở Syria và Iraq.
Ngồi chỗ nào trên máy bay an toàn nhất?
18 phút trước
Những dãy ghế hàng giữa cuối máy bay thường bất tiện khi di chuyển, nhưng mang lại khả năng sống sót cao nhất nếu máy bay gặp sự cố.
iPhone 5 là smartphone được mua bán nhiều sau màn ra mắt iPhone 6/6 Plus
18 phút trước
Báo cáo được đưa ra bởi CompareMyMobile.
Hôm nay, 2 mẫu xe 'đình đám' cùng xuất hiện
18 phút trước
Một mẫu xe phổ thông là Hyundai Sonata 2015 và một mẫu xe siêu sang Rolls-Royce Wraith cùng ra mắt tại thị trường Việt Nam với giá bán chênh lệch khoảng 18 lần.
Nụ cười Việt rạng rỡ qua ống kính nhiếp ảnh gia
Dù là những đứa trẻ vùng cao, cặp đôi mới cưới hay anh chàng thợ mỏ, tất cả họ đều có chung một nụ cười tỏa nắng.
Ngọc Trinh để lộ mặt mộc khác thường khi thiếu photoshop
Ngọc Trinh để lộ mặt mộc thiếu hoàn hảo khi không còn sự 'trợ giúp' của photoshop.
Về đầu trang