Đang thực hiện
 
Thứ tư, 29/01/2014, 23:59 GMT+7

Những phong tục đẹp khai xuân đầu năm

Viết thơ đầu năm, mừng nhau thêm một tuổi, đi lễ chùa, trồng cây là những phong tục khai xuân... có ý nghĩa cao đẹp đối với người Việt Nam, đem lại sự thiêng liêng và làm giàu đời sống tinh thần.

Khai xuân – khai bút

Ngày xưa chưa có nghệ thuật nhiếp ảnh cũng như các phương tiện lưu giữ hình ảnh, cầm bút chính là cách để mỗi người giữ lại cảm xúc thời gian đón năm mới.

Khai xuân có nghĩa là khai sinh cho mùa xuân mới bằng ngôn ngữ thể hiện qua ngòi bút. Người khai xuân đại diện cho làng xã, công sở, trường học... phải là người có uy tín và thạo văn chương. Khai xuân bằng việc viết ra những câu thơ, câu văn, câu đối chứa đựng giá trị tổng kết của một năm cũng như cảm xúc về các giá trị đó và tiên đoán cho năm mới. Phong tục này hiện nay không còn nhiều vì sự mai một của văn chương.

Khai bút là cấp độ nhỏ hơn của khai xuân. Khai bút thể hiện cảm xúc của mình với mùa xuân, với năm mới một cách trịnh trọng tùy theo sở thích của mỗi người. Ngày xưa, các cụ thường khai bút vào lúc giao thừa, sau công việc cúng lễ trời đất. Đa số bài viết khai bút là thơ, bởi những câu thơ mới khơi gợi được nhiều cảm xúc và vì thế thơ thường đắt hàng vào dịp giao thừa.

Đối với người xưa, việc khai bút được trân trọng lắm. Sáng mồng 1 Tết, con cháu đến nhà để nghe ông đọc thơ Tết với tình cảm ngưỡng mộ. Ngoài việc làm thơ chúc Tết con cháu, các cụ còn viết thơ về cảm xúc mùa xuân rồi tụ họp ở nhà ngang bên đình làng bình thơ, và những bài thơ cứ thế lan tỏa.

Mừng tuổi ở miền Bắc và lì xì ở miền Nam

Mừng tuổi có ba ý nghĩa lớn, trước hết thể hiện mình là người lớn thương yêu trẻ em. Muốn thể hiện là người lớn thì phải có tiền để cho người bé, tức là người lớn mừng tuổi cho em bé. Khi em bé lớn rồi tự kiếm được tiền thì sẵn sàng từ chối tiền mừng tuổi.

Những phong tục đẹp khai xuân đầu năm

Ảnh: Hoàng Hà

Ý nghĩa thứ hai là chúc mừng nhau thêm một tuổi mới, cách mừng tuổi này tạo nên sự kết nối tâm giao giữa những người thân trong nhà, trong làng xã và trong xã hội.

Ý nghĩa thứ ba là mừng thọ, con cháu đến mừng thọ ông bà, nếu ông bà khá giả thì mới lì xì cho con cháu, nếu ông bà nghèo thì mừng tuổi bằng lời chúc, con cháu lúc này ai có tiền thì kính biếu ông bà. Như vậy việc mừng tuổi ông bà có hai giá trị rất rõ đó là giá trị tinh thần và vật chất, trong đó giá trị tinh thần mới là quan trọng.

Đối với miền Nam chỉ có phong tục lì xì, chỉ còn rất ít gia đình giữ được phong tục mừng tuổi. Ngày nay ở miền Bắc, phong tục mừng tuổi vẫn còn nhưng cũng bị biến tướng đi nhiều.

Đi lễ ngày Tết

Ba địa điểm đình, chùa, quán là nơi người miền Bắc chọn để đến lễ ngày Tết, trong đó lễ đình thường dành cho cánh đàn ông, các bé trai, vì đây được xem là việc của làng nước. Trong những năm qua, nhiều ngôi đình đã bị hư hỏng, xuống cấp vì thế việc lễ đình không còn toàn diện như xưa kia.

Lễ quán dành cho phụ nữ và bé gái. Quán thường thờ những nhân vật có công với làng và có những sự tích thiêng liêng.

Riêng lễ chùa chỉ dành cho những người theo Phật giáo và mộ đạo Phật.

Phong tục đi lễ đình, chùa, quán là đời sống tâm linh ngày Tết có từ lâu đời ở nước ta. Ngày nay, chùa khá phát triển vì thế người ta đa phần chỉ còn nghĩ tới đi lễ chùa. Nhất là ở miền Nam, đa phần chưa có đình mà chỉ có chùa, vì thế việc đi lễ đình có khi còn khá xa lạ.

Khai cày - trồng cây

Với người nông dân, khai cày là công việc vô cùng quan trọng. Đường cày đầu xuân thể hiện sức lao động của con người chinh phục đồng ruộng. Chinh phục đồng ruộng là sức sáng tạo của cư dân nông nghiệp Việt Nam - những người làm nên nền văn minh lúa nước. Phong tục khai cày từ lâu đã không còn vì việc cày bằng trâu đã được thay bằng cày máy từ khi công nghiệp phát triển.

Về sau xuất hiện việc khai xuân trồng cây. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người khởi động phong trào này. Những năm gần đây, phong tục trồng cây ngày xuân càng được phát triển rộng khắp.

Theo Giáo sư, tiến sĩ Vũ Gia Hiền
Vnexpress

Tin mới nhất
Cậu cả nhà Becks dẫn theo cả vệ sĩ đi hẹn hò bạn gái
Vài giây trước
Mặc dù đi xem hòa nhạc với bạn gái nhưng con trai cả nhà Becks vẫn dẫn theo vệ sĩ.
Rà soát 35 dự án khu đô thị mới ở Hoài Đức
4 phút trước
UBND thành phố Hà Nội đã yêu cầu Sở Xây dựng rà soát lại 35 dự án phát triển đô thị và nhà ở thương mại chưa thu hồi đất tại huyện Hoài Đức.
Khai trương tòa nhà cao 272 m tại Hà Nội
4 phút trước
Ngày 29/8, Lotte Center Hà Nội đã họp  báo công bố khai trương toà nhà hỗn hợp Lotte Center Hà Nội sau 5 năm khởi công xây dựng.
Phương Mai mặc crop-top khoe eo 'con kiến' trong phòng tập
4 phút trước
Giải vàng Siêu mẫu 2012 mặc trang phục thể thao khỏe khoắn và năng động, khoe vòng eo 'con kiến' săn chắc, gợi cảm khiến cánh mày râu phải ngưỡng mộ.
Di Maria hưng phấn trong buổi tập đầu tiên cùng M.U
4 phút trước
Tiền vệ người Argentina cùng đồng đội tập luyện tích cực trước chuyến làm khách đến sân Burnley.
Nữ phóng viên thể thao bị sao PSG gạ tình thô thiển
5 phút trước
Nữ phóng viên xinh đẹp có tên Marion Aydalot của đài Europe 1 tố việc bị các cầu thủ PSG gạ tình thô thiển tại bể bơi ngoài trời.
ĐKB và nỗi khiếp sợ của lính Mỹ ở Việt Nam
5 phút trước
Khiếp sợ về pháo phản lực cải tiến của ta, quân Mỹ đã cho máy bảy rải truyền đơn đề nghị ta ngừng sử dụng pháo phản lực, đổi lại chúng sẽ không dùng B-52 nữa.
Băng nhóm lừa đảo sa lưới
10 phút trước
Với thủ đoạn giả danh công an, hù nạn nhân dính vào đường dây ma túy, rửa tiền… các đối tượng lừa đảo đã chiếm đoạt hơn 6,4 tỷ đồng của người bị hại.
Van Gaal hứa hẹn giúp M.U vô địch Champions League
10 phút trước
Chiến lược gia người Hà Lan tự tin khẳng định, ông chỉ cần 3 năm để giúp Quỷ đỏ vô địch Champions League.
Liên tiếp triệt phá các băng nhóm 'xã hội đen'
13 phút trước
Trong tháng 8, lực lượng Công an đã triệt phá một số băng, nhóm tội phạm có tổ chức, hoạt động theo kiểu “xã hội đen” được dư luận đồng tình, ủng hộ (băng nhóm Minh “Sâm” ở Bắc Ninh;...
Vinashin, Vinalines sẽ làm nòng cốt trong quy hoạch vận tải biển
13 phút trước
Trong tương lai, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) sẽ làm nòng cốt về lĩnh vực vận tải biển và Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (Vinashin) là nòng cốt về công nghiệp đóng, sửa chữa tàu biển.
Chuyển nhượng 30/8: Torres chia tay Chelsea trong 2 năm
15 phút trước
Chelsea xác nhận cho AC Milan mượn tiền đạo Fernando Torres theo hợp đồng có thời hạn 2 năm.
Thời tiết
Hà nội
  • Hà Nội
  • TP. Hồ Chí Minh
  • Đà Nẵng
  • Nha Trang
  • Hải Phòng
  • Cần Thơ
Hôm nay
23oC-30oC
Ngày mai
24oC-33oC
Ngày kia
25oC-30oC
Liều lĩnh vào… trại giam Bộ Công an trộm Iphone 5S
Ngày 24/8, Cơ quan công an huyện Tân Kỳ (Nghệ An) cho biết, đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam Hồ Quang Mười (32 tuổi, trú tại xóm Cột Cờ,...
Nghề phục vụ người đã khuất ở Hoa viên Nghĩa trang Bình Dương
Hoa viên Nghĩa trang Bình Dương được xây dựng trên diện tích hơn 200 ha thuộc địa phận huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương, và được đầu tư nhiều hạng mục...
'Náo động' vì quán cà phê Hàn Quốc khai trương
Ngày 24/8, hàng ngàn bạn trẻ đã tập trung ở khu trung tâm quận 1, TP HCM suốt từ sáng đến chiều khiến khu vực này trở nên náo động bất thường.
Dân Hương Sơn hoảng loạn trước hàng loạt cái chết của thiếu nữ
Chưa hết bàng hoàng bởi vụ án mạng rúng động xảy ra tại xã Sơn Trung, ngày 23/8, người dân huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh lại tiếp tục chứng kiến cái...
Bóng trắng bí ẩn và nỗi kinh hoàng của cô bé 'ma cà rồng'
Từ xa xưa, đồng bào Rắc Lây ở vùng Khánh Thượng (huyện Khánh Vĩnh, Khánh Hòa) vẫn đồn đại về chuyện “ma cà rồng” (tên địa phương là “omalay”)...
Cây cầu 'vĩnh biệt' lấy đi 16 mạng người ở Quảng Nam
Chỉ trong vòng 5 năm cây cầu Máng nối liền 2 xã Tam Tiến và Tam Xuân 2 (Núi Thành, Quảng Nam) đã cướp mất 16 mạng người.
Ảnh đẹp
Du lịch tới 10 vùng đất 'lạc lõng' nhất thế giới
Vẻ đẹp thiên nhiên nguyên sơ mang đến sự lạc lõng cho du khách khi tới thăm những vùng đất này.
Về đầu trang