Trên kiên quyết, dưới nới tay

Cuối năm 2007, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 1856/QĐ-TTg về phê duyệt kế hoạch lập lại trật tự hành lang an toàn đường bộ và một số biện pháp cấp bách để giảm ùn tắc, tai nạn giao thông.

Thế nhưng, sau 5 năm thực hiện, hàng chục ngàn công trình vi phạm dọc QL1A - đoạn qua miền Trung - vẫn không thể tháo dỡ được. Vì vậy, tai nạn thảm khốc vẫn còn tái diễn trên cung đường này...

Nhà bám mặt đường

Thống kê của Khu quản lý đường bộ 5 (Cục Đường bộ VN), dọc QL1A, chỉ tính riêng 5 tỉnh từ Quảng Nam đến Khánh Hoà, đã có gần 8.000 công trình xây dựng ngay trong hành lang an toàn đường bộ. Địa phương có nhiều công trình vi phạm nhất là Khánh Hoà với 2.237 công trình. Con số công trình xây dựng vi phạm ở các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên cũng xấp xỉ hàng ngàn trường hợp.

QL1A - đoạn qua miền Trung - còn có cả hàng chục thị trấn, thị tứ bám sát mặt đường. Từ chợ đến cửa hiệu, hàng quán ăn uống... thậm chí cả phòng ngủ, phòng khách của nhiều hộ gia đình sát với lề đường. Chẳng may có sự cố như tài xế ngủ gật thì tai nạn khó lường. Để giảm thiểu tai nạn do nhà bám mặt QL kiểu này, Nhà nước đã bỏ cả ngàn tỉ đồng để làm đường tránh các thị trấn, thị xã, TP, nhưng chẳng bao lâu thì đường mới cũng dày đặc công trình mới.

Cụ thể như tại Quảng Nam, chỉ với 85km QL1A nhưng hầu hết đều qua thị trấn, thị tứ, chợ... Hiện, trong phạm vi hành lang an toàn đường bộ có đến hơn 1 triệu mét vuông đất đang được sử dụng, trong đó 941.00m2 đất hợp pháp, còn hơn 80.000m2 là đất lấn chiếm. Từ năm 2007 đến nay, tỉnh, huyện chỉ cưỡng chế tháo dỡ được... 5 nhà, hơn 150 lều quán, 681 trường hợp xây tường rào cổng ngõ lấn chiếm. Đây là con số quá nhỏ so với hiện trạng vi phạm.

Chính quyền địa phương tiếp tay

Theo Phó Chánh Thanh tra Cục Đường bộ VN - ông Lê Đức Vỹ - việc người dân xây dựng công trình vi phạm hành lang an toàn giao thông là rất rõ, nhưng xử lý, cưỡng chế tháo dỡ là hết sức khó khăn. Ngoài những trường hợp công trình vi phạm do lịch sử - tức là khi chưa có quy hoạch, công bố mốc lộ giới - nhiều trường hợp vi phạm mới lại do lách luật.

Khi biết quy hoạch đường, người dân xin chuyển mục đích sử dụng đất để làm nhà ở, xây dựng công trình kiên cố để kinh doanh, chính quyền đã tiếp tay bằng cách cấp “sổ đỏ”, giấy phép xây dựng. Vì vậy, thanh tra dù có chế tài nghiêm khắc cũng không thể thực hiện được.

Để khắc phục triệt để những vướng mắc trên, tại Quyết định 1856, Thủ tướng Chính phủ đã giao trách nhiệm cho chính quyền các địa phương chủ trì. Các ngành chức năng về quản lý giao thông, thanh tra... phối hợp thực hiện. Thế nhưng, khi triển khai, mọi việc không hanh thông. Theo Thanh tra đường bộ 3, năm 2011, QL1A - đoạn qua 11 tỉnh, khu vực miền Trung - đã phát sinh mới 528 công trình xây dựng vi phạm hành lang an toàn đường bộ.

Thanh tra đã lập biên bản, chuyển chính quyền các địa phương. Nhưng đến nay chỉ có 49 trường hợp bị cưỡng chế và tự tháo dỡ. Tổng GĐ Khu quản lý đường bộ 5 - ông Võ Đình Dũng - đã ký công văn, gửi chủ tịch UBND 11 tỉnh, thành, đề nghị xử lý. Nhưng đến nay, chỉ có 7 địa phương có công văn hồi đáp. Việc xử lý cũng chỉ dừng lại ở các công văn chỉ đạo UBND huyện. Còn thực tế, hàng ngàn công trình vẫn bám đường.

Theo Lao Động